یعنی چه
آوار به معنای فرو ریختن بنا، دیوار یا سقف است و به تودهای از خاک، سنگ، آجر و قطعات شکسته که پس از ویرانی یک سازه (بر اثر زلزله، جنگ یا فرسودگی) به جا میماند، گفته میشود. در مفهوم مجاز و استعاری نیز به بار سنگین غم، هجوم ناگهانی مشکلات یا فروپاشی امیدهای یک انسان اشاره دارد.
مترادف
این واژهها در لغتنامه برای رساندن مفهوم فروپاشی و تودههای حاصل از تخریب یک بنا به کار میروند.
متضاد
این کلمات مفاهیم مقابل ویرانی، یعنی ساختن، پایداری و برپا بودن یک سازه را نشان میدهند.
ریشه
واژه آوار ریشه در زبانهای ایرانی کهن و پهلوی (āwār) دارد. این کلمه با مفاهیمی نظیر پایین ریختن، سرنگون شدن و یا پراکنده کردن پیوند معنایی دارد. لازم به ذکر است که این واژه با قوم تاریخی «آوار» در اوراسیا صرفاً اشتراک لفظی دارد و از نظر ریشهشناسی مستقل است.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمه «آوار» به عنوان پاسخ برای طراحانی که خرابههای ساختمان را طلب میکنند، یک گزینه چهار حرفی و قطعی است.
به انگلیسی
بسته به نوع و حجم خرابهها، از واژگان متفاوتی در انگلیسی استفاده میشود که رایجترین آنها برای آوار ساختمانی Debris و Rubble است.
به عربی
کلمه أنقاض دقیقترین معادل برای آوار به جا مانده از حادثه یا تخریب ساختمان در زبان عربی معاصر است.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی واژه Enkaz (که ریشه عربی دارد) به طور گسترده برای اشاره به آوار ساختمانهای فروپاشیده استفاده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل آوار
واژه «آوار» یکی از کلمات ریشهدار و اصیل زبان فارسی است که در مرتبه نخست، به بقایای فیزیکی و تودههای درهمشکسته حاصل از فروریختن یک بنا، سقف یا دیوار اشاره دارد. این کلمه در طول تاریخ زبان فارسی توازن معنایی خود را حفظ کرده و همواره تداعیکننده پیامدهای ناگهانی حوادث طبیعی مانند زلزله یا رویدادهای ناگواری چون جنگ و تخریب بوده است.
در ادبیات فارسی و زبان عامه، آوار فراتر از یک معنای مادی رفته و ابعادی استعاری به خود گرفته است. شاعران و نویسندگان از این واژه به عنوان نمادی برای «بیپناهی»، «نابودگی ناگهانی»، «فاجعه» و سنگینی بار مصائب روحی استفاده میکنند؛ چنانکه تعابیری چون آوارِ غم یا آوار شدن مشکلات بر سر یک شخص، حجم سنگین فروپاشی درونی انسان را به تصویر میکشد.
این واژه از نظر ارتباطی با کلماتی مانند آواره و آوارگی همریشه و همخانواده است که همگی مفهوم دوری از نظم، بیخانمانی و پراکندگی را در بطن خود دارند. بررسی معادلهای خارجی آن در زبانهای انگلیسی، عربی و ترکی نیز نشان میدهد که مفهوم آوار در تمامی فرهنگها با حس تعلیق، ویرانی و نیاز به امداد و پاکسازی گره خورده است.