یعنی چه
کمتحمل به فردی گفته میشود که ظرفیت روانی یا جسمی پایینی برای مواجهه با مشکلات، تفاوت دیدگاهها، انتقادها یا شرایط سخت دارد و در برابر آنها به سرعت واکنش منفی، تند یا احساساتی نشان میدهد. این ویژگی معمولاً با زودرنجی و بیحوصلگی همراه است.
تلفظ
تلفظ این واژه ترکیبی به صورت [کَمْتَحَمُّلْ] است که از دو واژهٔ «کم» (فارسی) و «تحمّل» (عربی با تشدید روی حرف م) ساخته شده است.
در جدول
در حل جدولهای متقاطع، برای راهنمای «کمتحمل» معمولاً واژگانی چون ناشکیبا، کمطاقت، ناصبور و بیتاب به عنوان پاسخ کاربرد دارند. خود واژهٔ «کمتحمل» بدون احتساب فاصله ۶ حرف دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به سیاق متن، واژههای مختلفی برای این صفت وجود دارد؛ برای بیصبری عمومی از Impatient و برای عدم تحمل عقاید یا شرایط از Intolerant استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی عبارت ترکیب واژژگانی «قلیل التحمل» دقیقترین برگردان است. همچنین واژه قرآنی «جَزوع» در سوره معارج به معنای فردی است که هنگام بروز سختیها بسیار بیتابی و کمتحملی میکند.
به فارسی
واژگان هممعنا و اصیل فارسی یا واژههای ترکیبی رایج در فارسی برای این مفهوم عبارتند از: کمطاقت، ناشکیب، ناصبور، کمحوصله، تنکصبر و بیمدارا که همگی نشاندهنده پایین بودن آستانه صبر فرد هستند.
نماد چیست
این صفت نماد رسمی و مستقلی در فرهنگ اصیل ندارد؛ اما در ادبیات عامیانه و استعاری، «شیشه» به دلیل زود شکستن و آسیبپذیری بالا، یا «ظرف کوچک» به نشانه داشتن ظرفیت روحی اندک، به عنوان نمادهای کمتحملی به کار میروند.
جمعبندی و توضیح کامل کم تحمل
واژهٔ «کمتحمل» یک صفت مرکب انضمامی در زبان فارسی است که از پیشوند مقداری «کم» و مصدر عربی «تحمّل» (از ریشه حمل به معنی بار برداشتن و تاب آوردن) تشکیل شده است. این واژه به خوبی نشاندهنده ویژگی روانی فردی است که آستانهٔ صبر و پایداری روانی پایینی دارد و در مواجهه با کوچکترین فشارها، ناملایمات یا انتظارهای طولانی، آرامش خود را از دست داده و واکنشهای شتابزده یا تند بروز میدهد.
در ساختار واژهشناسی، بخش دوم آن یعنی تحمل همخانوادههای متعددی در فارسی نظیر متجمل، محمول، حامل و احتمال دارد. اگرچه این ترکیبِ فارسی در متن قرآن عیناً نیامده، اما مفهوم روانشناختی و اخلاقی آن با واژه «جَزوع» (به معنی بیتاب و ناشکیبا در برابر شر و سختی) در سوره معارج به تصویر کشیده شده است که دقیقاً ویژگیهای یک انسان کمتحمل را توصیف میکند.
در مجموع، کمتحملی در مقابل صفات مثبتی چون بردباری، شکیبایی و مدارا قرار میگیرد. در ادبیات کنایی و کاربردهای روزمره، افرادی که به سرعت و با کوچکترین بهانهای آزردهخاطر میشوند یا توان همراهی در مسیرهای طولانی و چالشبرانگیز را ندارند، با این صفت یا مترادفات آن نظیر کمطاقت و زودرنج یاد میشوند.