یعنی چه
عبارتی است تاریخی که به یک خاندان سرشناس و مقتدر از عالمان، فقیهان، مفسران و قاضیان بزرگ مذهب شافعی اشاره دارد. این خاندان در سدههای هفتم تا نهم هجری (سیزدهم تا پانزدهم میلادی) در دوران حکومت ممالیک در مصر و شام زندگی میکردند و تأثیر مذهبی و سیاسی گستردهای داشتند.
تلفظ
تلفظ صحیح این کلمه به صورت بُلْقینی (B-ol-qi-ni) است که صفت نسبی بوده و به خاستگاه جغرافیایی آنها اشاره دارد.
در جدول
این عبارت در جدولهای کلمات متقاطع و طراحان سؤالات تاریخی، به عنوان نام یک دودمان فقهی و قضایی دوره اسلامی مطرح میشود.
به انگلیسی
در متون انگلیسی و دانشنامههای بینالمللی مانند اسلامیکا برای اشاره به این خاندان از این عبارات استفاده میشود.
به عربی
در منابع تاریخ اسلام، کتب تراجم و متون فقهی قدیمی از این تعابیر استفاده شده است.
به فارسی
این عبارت یک اسم خاص (اعلام) است و معادل لغوی مجزایی در زبان فارسی ندارد، بلکه در کتابهای تاریخ اسلام به همین صورت یا با عنوان آل بلقینی یاد میشود.
جمعبندی و توضیح کامل خاندان بلقینی
خاندان بلقینی یک واژه یا اصطلاح لغوی عام نیست، بلکه یک نام خاص تاریخی (اعلام) متعلق به سلسلهای از دانشمندان، قاضیان و فقیهان برجسته مذهب شافعی در دوران حکومت ممالیک بر مصر و شام (سدههای ۷ تا ۹ هجری) است. نام این خاندان از روستای «بُلقینه» در استان غربیه مصر گرفته شده که خاستگاه اصلی آنها بود.
مشهورترین و بزرگترین شخصیت این دودمان علمی، «سراجالدین عمر بن رسلان بلقینی» نام داشت که از استوانههای فقه شافعی در عصر خود به شمار میرفت. فرزندان و نوادگان او نیز تا چند نسل مناصب مهم قضاوت، افتا و تدریس را در جهان اسلام بر عهده داشتند.
این اصطلاح به دلیل ماهیت خاص تاریخی و سرگذشت علمی خود، فاقد مابازای قرآنی یا نمادگرایی ادبی عمومی است و صرفاً در متون تاریخ اسلام، فقه و سرگذشتنامهها کاربرد دارد.