یعنی چه
باخمرا نام یک قریه و منطقهٔ تاریخی و کهن در عراق است که میان کوفه و واسط (در ۱۶ فرسخی شرق کوفه) قرار داشت. این مکان در تاریخ اسلام به دلیل وقوع جنگ معروف «واقعه باخمرا» در سال ۱۴۵ هجری قمری و شهادت ابراهیم بن عبدالله (از نوادگان امام حسن مجتبی علیهالسلام و رهبر قیام علویان ضد عباسیان) شهرت دارد. این واژه اصالتاً ریشه در زبان آرامی دارد و در آن زبان به معنای «خمخانه» یا محل نگهداری و ساخت شراب بوده است.
تلفظ
این واژه به صورت فتح باء، سکون الف، فتح خاء، سکون میم و فتح راء (بَاخَمْرَا) تلفظ میشود. در برخی منابع تاریخی به صورت «باخمریٰ» نیز ضبط شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع و طراحان سوال، این واژه معمولاً به عنوان «منطقه تاریخی در عراق»، «محل وقوع جنگ ابراهیم بن عبدالله با عباسیان» یا «محل شهادت قتیل باخمرا» پرسیده میشود و پاسخ دقیق آن ۶ حرف دارد.
به انگلیسی
در منابع انگلیسیزبان و اطلسهای تاریخ اسلام، این مکان جغرافیایی به صورت Bakhamra یا Bakhamra نوشته میشود.
به ترکی
در متون و فرهنگهای تاریخی عثمانی و ترکی مانند قاموسالاعلام، این واژه با آوانویسی Bahamra به کار رفته است.
به فارسی
از آنجا که باخمرا یک اسم خاص جغرافیایی (اعلام) با ریشهٔ آرامی است، معادل واژگانی مستقیمی در زبان فارسی امروز ندارد؛ با این حال، با توجه به ریشهٔ آرامی آن، معنای تحتاللفظیاش «خمخانه» یا «محل انگور/شراب» است.
جمعبندی و توضیح کامل باخمرا
واژهٔ باخمرا یک اسم خاص جغرافیایی کهن است و در جغرافیای امروز جهان به عنوان یک شهر یا روستای زنده وجود خارجی ندارد، بلکه ارزش آن کاملاً تاریخی و عقیدتی است. این منطقه که در گذشته میان کوفه و واسط عراق قرار داشته، مزار ابراهیم بن عبدالله (قتیل باخمرا) را در خود جای داده و به همین دلیل در تاریخ تشیع و زیدیه جایگاه نمادین خاصی دارد.
از نظر ریشهشناسی، این نام برخلاف ظاهرش ریشه عربی یا فارسی ندارد، بلکه از زبان آرامی به معنای خمخانه وارد متون تاریخی شده است. امروزه کاربرد این کلمه صرفاً محدود به متون کهن جغرافیایی، کتابهای تاریخ اسلام و سوالات مسابقات و جدولهای کلمات متقاطع است.