یعنی چه
مرضوضه واژهای با ریشه عربی (صفت مفعولی مؤنث) است و به هر چیزی اشاره دارد که بر اثر فشار یا ضربه سخت، دچار کوفتگی، لهشدگی، شکستگی یا فروپاشی شده باشد. این واژه از ریشه «رضّ» به معنای کوبیدن و خرد کردن میآید و هیچ ارتباطی با واژه مَرَض یا بیماری ندارد.
تلفظ
این کلمه در زبان عربی به صورت مَرْضُوضَة تلفظ میشود که در زبان فارسی هایِ ملفوظ پایانی آن ساکن شده و به صورت مَرْضُوضَه خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، واژه مرضوضه به عنوان پاسخ شش حرفی برای راهنماهایی نظیر «کوفته شده»، «کوبیده شده» یا «استخوان سخت آسیبدیده» به کار میرود.
به انگلیسی
در بافتهای مختلف متون انگلیسی، بسته به شدت آسیب فیزیکی از واژههای فوق برای رساندن مفهوم مرضوضه استفاده میشود.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی برای توصیف اشیاء یا اندامهایی که بر اثر ضربه فشرده، خرد یا له شدهاند، از این واژگان استفاده میگردد.
به فارسی
در برگردان مستقیم به زبان فارسی، میتوان از واژههای اصیلی مانند کوفته، کوبیده، نیمکوب، خردشده و شکستهشده برای توصیف این حالت استفاده کرد.
جمعبندی و توضیح کامل مرضوضه
واژه «مرضوضه» یک صفت مفعولی مؤنثِ مشتق از ریشه عربی «ر ض ض» (مصدر رَضّ) است که در اصطلاح به معنای کوفتهشده، کوبیدهشده، له شده و ریزهریزهشده در اثر ضربه یا فشار سخت به کار میرود. این کلمه در زبان فارسی کاربرد مستقل و روزمره چندانی ندارد، اما در لغتنامههای کهن مانند دهخدا و منتهیالارب ثبت شده و در ادبیات فقهی و طب سنتی برای توصیف اندامها یا استخوانهایی که دچار کوفتگی و لهشدگی شدید شدهاند (عظم مرضوض) استفاده میشود.
نکته حائز اهمیت در ریشهشناسی این واژه، عدم ارتباط آن با واژه «مَرَض» (بیماری) است؛ چرا که معنای آن کاملاً بر پایه خرد کردن، متلاشی کردن و کوبیدن استوار است. همچنین در ادبیات و متون کهن به عنوان نمادی از آسیبدیدگی شدید، شکست فیزیکی یا روحی و فروپاشی به کار میرفته است.