وحشت سرخ یعنی چه؟

جمع‌بندی و توضیح کامل وحشت سرخ

اصطلاح «وحشت سرخ» یک مفهوم سیاسی-تاریخی معاصر است که ریشه در تحولات قرن بیستم دارد و الگوبرداری‌شده از دوران «عصر وحشت» در انقلاب فرانسه است. این عبارت دو کاربرد و مفهوم عمده دارد؛ نخست به کارزار خشونت‌آمیز، دستگیری‌ها و اعدام‌های دسته‌جمعی بلشویک‌ها (به ویژه سازمان چکا) در روسیه شوروی بین سال‌های ۱۹۱۸ تا ۱۹۲۲ اشاره می‌کند که بعدها در کشورهای دیگری مانند اسپانیا، چین و اتیوپی نیز تکرار شد.

مفهوم دوم این اصطلاح که بیشتر با عنوان «هراس سرخ» یا چپ‌هراسی شناخته می‌شود، به فضای امنیتی و ترس شدید توده‌ها یا دولت‌های غربی (به ویژه ایالات متحده آمریکا در دوران مک‌کارتیسم) از نفوذ، جاسوسی و گسترش کمونیسم مربوط می‌شود. واژه وحشت از ریشه عربی به معنای ترس و هراس است و سرخ به عنوان نماد جنبش‌های چپ به آن افزوده شده است.

در تقابل تاریخی با این واژه، اصطلاح «وحشت سفید» قرار دارد که به اقدامات خشونت‌آمیز ارتش سفید و جریان‌های ضد بلشویک یا سرکوب جریان‌های چپ توسط حکومت‌های راست‌گرا اشاره دارد. این اصطلاح مدرن بوده و فاقد هرگونه کاربرد یا ریشه در متون کلاسیک یا قرآنی است.