یعنی چه
واژه دوانقی به کسی اطلاق میشود که در امور مالی به شدت خسیس و ممسک است و حتی از کوچکترین اجزای پول (دانگ و حبه) نیز نمیگذرد. این کلمه به دلیل بخل شدید و حسابکشیهای دقیق ابوجعفر منصور (دومین خلیفه عباسی) به عنوان لقب تاریخی او (منصور دوانقی) شهرت یافته است.
تلفظ
این واژه به صورت دَ-وا-نِ-قی تلفظ میشود که حرف دال دارای فتحه، نون دارای کسره و در نهایت به یای نسبت ختم میگردد.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنماهایی همچون «لقب منصور عباسی»، «خسیس و ناخنخشک» یا «منسوب به خردهپول قدیم»، واژه ۶ حرفی دوانقی مد نظر است.
به انگلیسی
برای انتقال مفهوم اصطلاحی آن از کلماتی که به فرد حسابگر و خسیس اشاره دارند استفاده میشود و در متون تاریخی عیناً به صورت رومننویسی کاربرد دارد.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این واژه شامل کلماتی چون خسیس، ناخنخشک، بخیل، حسابگرِ خردهمال و ممسک است که همگی بیانگر امتناع از خرج کردن مال هستند.
نماد چیست
در ادبیات، فرهنگ و تاریخ اسلامی-ایرانی، دوانقی به عنوان نماد و مظهر بخل افراطی، زهد مصلحتی، ناخنخشکی و حسابکشیهای بسیار جزئی در امور مالی شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل دوانقی
واژه دوانقی صفت نسبتی است که از کلمه «دوانیق» (جمع مکسر عربی دانَق، به معنی دانگ یا یکششم درهم) ساخته شده است. دانق در نظام پولی قدیم اسلام به عنوان واحدی بسیار خرد و جزئی برای سنجش پول و وزن به کار میرفته است، بنابراین دوانقی در لغت به معنای کسی است که با خردهپولها و اجزای ناچیز درهم سر و کار دارد.
در بستر تاریخ و ادبیات، این واژه به دلیل رفتارها و سیاستهای مالی ابوجعفر منصور، دومین خلیفه عباسی، تغییر کاربری داد و به یک اصطلاح رایج تبدیل شد. منصور عباسی به دلیل بخل شدید، ناخنخشکی و حسابکشیهای وسواسگونه حتی بر سر یک دانگ یا حبه از اموال، به «منصور دوانقی» معروف شد و از آن پس این کلمه مترادف با افراد بسیار ممسک و خسیس قرار گرفت.
امروزه در متون ادبی و اصطلاحات زبان فارسی، هرگاه بخواهند از شدت بخل، خسیسی مفرط و ممسک بودن کسی یاد کنند، او را به دوانقی تشبیه میکنند. این کلمه در جدولهای کلمات متقاطع نیز به عنوان یک واژه ششحرفی و در قالب لقب خلیفه عباسی یا معادل فرد بخیل بسیار پرکاربرد است.