یعنی چه
این عبارت یک اصطلاح تخصصی فقهی، حقوقی و ادبی است که در مباحث اختلافی و علمی به کار میرود. زمانی که در میان علما یا فقها چند نظر مختلف وجود داشته باشد، برای اشاره به دیدگاهی که پیروان بیشتر و شهرت زیادتری دارد از عبارت «علیالاشهر» (بر پایه نظر مشهورتر) استفاده میکنند.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب عربی به صورت «عَلَى الأَشْهَرِ» است که در زبان فارسی معمولاً به صورت همزه وصل و پیوسته (علیالاشهر) خوانده میشود.
به انگلیسی
در متون حقوقی و فلسفی انگلیسی برای رساندن این مفهوم از عباراتی که به رای غالب یا دیدگاه شناختهشدهتر اشاره دارند استفاده میشود.
به عربی
این واژه خود یک ترکیب اصیل عربی است که عیناً با همین ساختار در زبان فصیح و متون فقهی به کار میرود.
به فارسی
معادلهای فارسی این اصطلاح شامل عباراتی چون «بنا بر شهرت»، «بر پایه نظر معروفتر»، «آنچنان که بر سر زبانهاست» و «طبق دیدگاه غالب» میباشد.
در قرآن
عبارت «علی الاشهر» در متن قرآن وجود ندارد؛ اما ریشه سه حرفی آن یعنی «ش ه ر» در واژگانی مانند «الشَّهْر» (ماه) و «أَشْهُر» (ماهها) در آیات متعدد به کار رفته است و ارتباط مستقیمی با این اصطلاح فقهی ندارد.
نماد چیست
این واژه یک اصطلاح قیدی و انتزاعی است و نماد مادی یا سمبلیک خاصی ندارد. در متون علمی و حوزوی، این عبارت نشاندهنده و نماد «نظر غالب و اکثریت» در مقابل دیدگاههای نادر (شاذ) یا ضعیف است.
جمعبندی و توضیح کامل علی الاشهر
واژه «علی الاشهر» یک قید مرکب عربی است که از دو بخش «عَلَی» (بر، بنابر) و «الأَشْهَر» (اسم تفضیل به معنی مشهورتر) تشکیل شده و به عنوان یک اصطلاح تخصصی وارد زبان فارسی شده است. کاربرد اصلی این عبارت در متون فقهی، اصول، حقوق و ادبیات تخصصی است و زمانی استفاده میشود که نویسنده یا فقیه بخواهد از میان چند نظریه و فتوا، آن دیدگاهی را که در میان دانشمندان و صاحبنظران رواج بیشتری دارد و مقبول اکثریت است، متمایز کند.
این عبارت در مقابل اصطلاحاتی مانند «على الشاذ» (بر پایه نظر نادر) قرار میگیرد و به خواننده کمک میکند تا در میان تشتت آرا، نظر صائبتر و مشهورتر را بشناسد. اگرچه ریشه این کلمه در قرآن برای شمارش ماهها آمده، اما خودِ این ترکیب یک اصطلاح ساختاریافته علمی و فقهی متأخر است.