یعنی چه
واژه چخ چخ در اصطلاح عامیانه و محاورهای به معنی همهمه، شلوغی، بگومگو و درگیری لفظی است. علاوه بر این، در اصطلاح اصیل لغتنامهای، تکرار صوت «چخ» است که برای راندن، دور کردن یا توبیخ سگ (به معنی دور شو یا گم شو) کاربرد دارد.
تلفظ
این کلمه به صورت فتح اول در هر دو بخش یعنی [چَخْ چَخْ] تلفظ میشود.
در جدول
پاسخ دقیق برای این واژه در جدول «چخ چخ» با ۴ حرف است. واژههای همردیف آن چخ و چخپخ هستند.
به انگلیسی
بسته به کاربرد واژه در متن (بگومگو یا راندن حیوان)، از معادلهای فوق استفاده میشود.
به ترکی
در زبان ترکی برای معنای شلوغی و دعوا از کلماتی مثل کاوگا و گورولتو، و برای معنای دور کردن از چِک استفاده میشود.
به فارسی
برگردانها و معادلهای اصیل فارسی این کلمه شامل واژگانی چون سر و صدا، جنجال، بگومگو، همهمه و شلوغی است و در کاربرد حیوانی، معادل صوتی مانند «کیش» (برای مرغ) یا «دک» محسوب میشود.
نماد چیست
این کلمه بار اسطورهای یا نمادین خاصی ندارد، اما در گفتار عامیانه نمادی از آشوب، شلوغ شدن ناگهانی محیط، بینظمی و درگیریهای لفظی بیهدف یا صوت توبیخی به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل چخ چخ
واژه «چخ چخ» یک اصطلاح دووجهی در زبان فارسی است؛ از یک سو در متون لغتنامهای معتبر مانند دهخدا به عنوان یک اسم صوتی (نامآوا) برای راندن و دور کردن سگ معرفی شده که از تکرار واژه «چخ» پدید آمده است. از سوی دیگر، در اصطلاح محاورهای و عامیانه، این کلمه بیانگر حالت شلوغی، جنجال، بگومگو و درگیریهای لفظی میان افراد است.
ریشه دقیق این واژه به طور قطعی مشخص نیست و بیشتر زبانشناسان آن را یک واژه آوایی (انوماتوپی) میدانند که از صدای تنش یا صداهای محیطی الهام گرفته شده است. این واژه با کلماتی مثل چخیدن (به معنی ستیزه کردن و کوشیدن در فارسی کهن) و چخپخ همخانواده و مرتبط است.