یعنی چه
مطرود شده به شخص یا چیزی اطلاق میشود که به دلیل مخالفت، عدم پذیرش یا تنبیه، از یک گروه، جامعه، خانواده یا جایگاه خاص بیرون رانده شده و مورد بیتوجهی و طرد قرار گرفته است. این واژه وضعیتی از انزوا و محرومیت از حقوق یا محبت جمعی را توصیف میکند.
تلفظ
این ترکیب از دو بخش ساختاری تشکیل شده است: «مَطْرود» (با فتح م و سکون ط) که واژهای با ریشه عربی است، به همراه «شُده» (با ضم ش) که پسوند مفعولی فارسی است.
در جدول
در حل جدولهای متقاطع، برای راهنمای «مطرود» یا «مطرود شده»، کلماتی نظیر رانده، مردود، منفور، منزوی، رجیم و متروک به کار میروند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به بافت متن، از کلمات متفاوتی استفاده میشود؛ Outcast برای طردشدگان اجتماعی و Banished برای راندهشدگان سیاسی یا حاکمیتی رایجتر است.
به عربی
ریشه اصلی این واژه عربی (ط ر د) است. در متون عربی علاوه بر خودِ المطرود، واژه «المنبوذ» نیز به طور گسترده برای اشاره به افراد طردشده از جامعه به کار میرود.
به فارسی
معادلهای اصیل و ترکیبات فارسی این واژه شامل تعابیری همچون «راندهمرز»، «پسزده»، «دورافتاده» و در اصطلاح عامیانه «از چشم افتاده» یا «بیپناه» است که مفهوم محرومیت از یک جمع یا جایگاه را میرسانند.
جمعبندی و توضیح کامل مطرود شده
واژه «مطرود شده» ریشه در زبان عربی و مصدر «طرد» دارد که به معنای راندن، دور کردن و اخراج کردن است. هنگامی که این کلمه با پسوند مفعولی فارسی ترکیب میشود، به صفت فرد یا جریانی اشاره میکند که پیوندهای اجتماعی، عاطفی یا ساختاریاش با محیط پیرامون قطع شده و به نوعی انزوای اجباری محکوم گردیده است. در ادبیات کلاسیک فارسی، این واژه اغلب در تقابل با مفاهیمی مثل «مقبول»، «مسعود» یا «مقرب» قرار میگیرد.
اگرچه خود واژه عینی «مطرود» به طور مستقیم در متن آیات قرآن کریم نیامده است، اما مفهوم عمیق آن در قالب واژگانی همچون «رجیم» (درباره شیطان) و «مدحور» (به معنی رانده شده با خواری) به چشم میخورد؛ به طوری که مترجمان معتبر قرآن، کلمه الرجیم را به «مطرود» ترجمه کردهاند تا مفهوم دوری از رحمت الهی را به روشنی منتقل سازند.
در ابعاد روانشناختی و جامعهشناختی، مطرود شدن نمادی از سقوط منزلت فردی، قطع رشتههای پذیرش اجتماعی و تجربه تلخ تنهایی است. این اصطلاح در دنیای امروز نیز برای توصیف افرادی که به دلایل مختلف فرهنگی، سیاسی یا عقیدتی از گروههای مرجع خود کنار گذاشته میشوند، کاربرد فراوانی دارد.