یعنی چه
این کلمه در زبان عامیانه و محاورهای امروزی، به حالت روحی و روانی فردی اشاره دارد که بر اثر مواجهه با یک رویداد غیرمنتظره، تلخ یا عجیب، دچار حیرت شدید شده و توانایی واکنش سریع را از دست داده است.
مترادف
این واژهها نشاندهنده شدت حیرت و غافلگیری هستند که با حالت شوکه شدن همپوشانی دارند.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه در زبان فارسی با ضمه روی حرف شین و کسره روی حرف کاف است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، در پاسخ به راهنمای «غافلگیرشده یا بهتزده»، واژه ۴ حرفی «شوکه» قرار میگیرد.
به انگلیسی
عبارات فوق برای بیان حالت غافلگیری شدید و بهتزدگی در زبان انگلیسی استفاده میشوند.
به عربی
در زبان عربی معاصر، کلمه مصدوم یا تعبیر فی حالة صدمة دقیقاً برای بیان حالت شوکه شدن احساسی یا روانی به کار میرود.
به فارسی
به جای واژه وامگرفتهٔ شوکه، در زبان فارسی اصیل و کهن میتوان از ترکیبهایی مانند «بهتزده»، «حیرتزده» یا «ماتومبهوت» استفاده کرد. همچنین در متون قدیمی فارسی، واژه «شوکه» به معنای ناوچه یا ظرف آهنی کوچکی بوده که طلا و نقره ذوبشده را در آن میریختند تا به شکل شمش (شوشه) درآید.
معنی انگلیسی/خارجی
واژه «شوکه» در اصل یک وامواژه از کلمه فرانسوی Choqué (صفت مفعولی از فعل choquer به معنی ضربه زدن و غافلگیر کردن) است که از طریق رسانهها و متون پزشکی/روانشناسی وارد زبان فارسی شده و امروزه کاملاً رواج یافته است.
جمعبندی و توضیح کامل شوکه
واژه «شوکه» در زبان فارسی امروز یک صفت محاورهای و کاربردی است که ریشه در زبان فرانسوی (Choqué) دارد. این کلمه برای توصیف حالت فردی به کار میرود که بر اثر یک خبر، حادثه یا رویداد ناگهانی، دچار بهتزدگی و حیرت شدید شده و تعادل ذهنی یا روانیاش به طور موقت تحت تأثیر قرار گرفته است.
نکته جالب اینجاست که این کلمه در لغتنامههای کهن فارسی معنای کاملاً متفاوتی داشته و به ظرف ذوب فلزات صیرفی اطلاق میشده است. همچنین شکل مکتوب آن با واژه عربی و قرآنی «شَوْکَة» (به معنی قدرت، شوکت و تیز بودن سرنیزه) شباهت دارد، اما معنای امروزی آن در فارسی کاملاً مستقل و برگرفته از ریشه اروپایی است.