یعنی چه
این اصطلاح در فارسی عامیانه به عنوان کنایهای از بیاعتبار بودن و عدم کارایی عملی یک سند، مدرک یا وعده به کار میرود. وقتی به چیزی اشاره میشود که ارزش واقعی ندارد و گرهی از کار باز نمیکند، میگویند باید آن را گذاشت در کوزه و آبش را خورد.
تلفظ
تلفظ روان این عبارت کنایی به صورت «دَر کوزِه گُذاشتَن» است که در گفتار عامیانه معمولاً به شکل «بذار درِ کوزه آبش رو بخور» نیز شنیده میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این کنایه با توجه به تعداد حروف و طراح جدول میتواند خودِ عبارت «در کوزه گذاشتن» (۱۲ حرف) یا مفاهیمی مثل «بیاعتبار» و «بیفایده» باشد.
به انگلیسی
برای رساندن مفهوم بیارزشی و بیفایده بودن از اصطلاحات معادل بهره گرفته میشود.
به عربی
در زبان عربی برای توصیف چیزی که هیچ سود و ارزش عملی ندارد، از این عبارات استفاده میشود.
نماد چیست
کوزه در گذشته ظرفی ساده برای نگهداری حیات و آب بود. در این اصطلاح، گذاشتن مدرک یا سند روی کوزه به عنوان دَرپوش، نمادی است از این که آن شیء هیچ ارزش و کاربرد واقعی در جامعه ندارد و تنها به درد یک کار ابتدایی و پیشپاافتاده میخورد.
جمعبندی و توضیح کامل در کوزه گذاشتن
اصطلاح عامیانه و کنایی «در کوزه گذاشتن» (یا به صورت کاملتر: بذار درِ کوزه آبش را بخور) ریشه در فرهنگ مادی و زندگی روزمره مردم ایران در سدههای گذشته دارد. در قدیم برای خنک ماندن آب درون کوزههای سفالی، شیء تخت یا مقوایی را به عنوان درپوش روی آن قرار میدادند. با ورود سیستمهای نوین مدرکدهی و اسناد رسمی، مردمی که ارزش عملی یا بازار کاری برای این کاغذها نمیدیدند، به طعنه میگفتند تنها فایده این مقوا آن است که روی کوزه گذاشته شود تا آب خنک بماند.
این عبارت امروزه به شکلی گسترده برای تحقیر یا بیارزش جلوه دادن وعدههای پوچ، مدارک تحصیلی بدون پشتوانه شغلی، قراردادهای بیاعتبار و ادعاهای بزرگ اما توخالی به کار میرود. در واقع، این ضربالمثل بازتابی از نگاه واقعگرایانه جامعه به کارآمدی عملی امور در برابر ارزشهای اسمی و کاغذی است.