یعنی چه
مِقْرَمَة در اصل یک واژهٔ کهن عربی است که به عنوان وامواژه وارد زبان فارسی قدیمی و متون ادبی شده است. این کلمه به نوعی پارچهٔ تزئینی، پردهٔ پشمی نگارین، روانداز بستر (چادرشب) یا روفرشی اطلاق میشود که برای آراستن خانه، تخت یا پوشاندن وسایل به کار میرفته است. این واژه در زبان فارسی امروز کاربرد زندهای ندارد و بیشتر در لغتنامهها و متون تاریخی دیده میشود.
تلفظ
این واژه در زبان عربی و متون کهن به صورت مِقْرَمَة (با کسر میم و سکون قاف و فتح راء) تلفظ میشود. جمع مکثر آن نیز در زبان عربی «مَقَارِم» است.
در جدول
در سؤالات طراحان جدول، اگر به دنبال واژهای ۵ حرفی به معنی پرده منقش، روانداز بستر یا چادرشب عربی باشند، پاسخ دقیق آن «مقرمة» یا «مقرمه» است.
به عربی
در زبان عربی، این واژه اسم ابزار از ریشه «قرم» است و به پوششهای مجلل و پر نقش و نگار خانه اشاره دارد.
به فارسی
دقیقترین معادلهای فارسی قدیمی و معاصر برای این کلمه شامل روانداز تخت، چادرشب، روفرشی و واژه کهن «بسترآهنگ» است که به معنای آمادگی یا پوشش بستر خواب میآید.
در قرآن
واژه «مقرمة» هیچگونه کاربرد مستقیم یا غیرمستقیمی در متن قرآن ندارد. گاهی ممکن است به دلیل تشابه ظاهری، با کلمه «مُکَرَّمَة» (به معنی گرامی داشته شده) که در سوره عبس آمده، اشتباه شود ولی این دو کاملاً از هم مجزا هستند.
نماد چیست
این واژه در گذشته نمادی از آراستگی دکوراسیون داخلی، هنر نساجی کهن و تجمل بستر خواب در فرهنگ ایرانی-عربی بوده است. همچنین جالب است بدانید که این واژه از طریق زبان عثمانی وارد زبانهای اروپایی شده و ریشه هنر گرهبافی مدرن یا همان «مکرمه» (Macramé) به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل مقرمة
واژه «مقرمة» یک اسم ابزار کهن با ریشه عربی است که به نوعی پارچه منقش، پرده پشمی یا روانداز بستر اشاره دارد. این کلمه در دایره لغات فارسی قدیم نیز به عنوان یک وامواژه ادبی برای توصیف چادرشب و روفرشیهای مجلل به کار میرفته است، اما امروزه کارکرد زنده خود را در گفتار روزمره از دست داده و صرفاً جنبه لغوی، تاریخی و حل جدول دارد.
نکته جالب تاریخی در مورد این واژه، سیر تحول آن است؛ مقرمة پس از ورود به قلمرو عثمانی تغییر کاربرد و معنا داد و بعدها به شکل واژه Macramé وارد زبانهای اروپایی و هنر صنایعدستی شد که امروزه ما آن را به عنوان هنر گرهبافی یا مکرومهبافی میشناسیم. با این حال، اصل واژه عربی در متون دینی مانند قرآن نیامده است.