معنی
واژهٔ «ویژ» در زبان فارسی به معنای خاص، اختصاصی، ممتاز، پاک، ناب، سره و بدون آمیزش است. همچنین در برخی گویشها به عنوان اسم صوت برای صدای حرکت سریع (مانند وژ وژ) به کار میرود.
یعنی چه
این کلمه یعنی چیزی یا کسی که از میان عامه مردم یا اشیاء متمایز و برگزیده شده و دارای پاکی و اصالت باشد. در گذشته این واژه به عنوان صفت و قید مستقل کاربرد داشته است.
مترادف
این واژهها همگی در معنای تمایز، اصالت و انحصار با ویژ همپوشانی دارند.
متضاد
کلماتی که بر همگانی بودن، عدم تمایز یا ناخالص بودن دلالت میکنند، متضاد این واژه هستند.
هم خانواده
این کلمات همگی از ریشه و بن کلمه «ویژ» مشتق شده و در زبان فارسی امروز به کار میروند.
ریشه
این واژه ریشه در زبانهای ایرانی باستان و پارسی میانه (پهلوی) دارد و در آن زمان به صورت wēzag یا «ویجک» به معنی خالص و برگزیده تلفظ میشده است. این کلمه با واژه «ایرانویج» (به معنی سرزمین پاک و اصیل آریاییها) نیز همریشه است.
جمله سازی
به انگلیسی
بسته به بافت متن و کاربرد کلمه، میتوان از معادلهای فوق در زبان انگلیسی استفاده کرد.
جمعبندی و توضیح کامل ویژ
واژهٔ «ویژ» یکی از گوهرهای کهن و اصیل زبان فارسی است که ریشه در دوران پارسی میانه دارد. این کلمه در اصل بر مفاهیمی چون خلوص، پاکی، تمایز و برگزیدگی دلالت میکند و در ادبیات کلاسیک فارسی، به ویژه در شاهنامه فردوسی، در ترکیبهایی مانند «ویژ گردان» به معنای پهلوانان و دلاوران خالص و برگزیده به کار رفته است.
اگرچه خود این واژه امروزه به صورت مستقل کمتر در گفتار روزمره شنیده میشود، اما بنمایه و پایهٔ اصلی ساخت واژگان بسیار پرکاربردی در فارسی معاصر است. کلماتی نظیر «ویژه»، «ویژگی»، «بویژه» و حتی واژههای نوپدید مصوب فرهنگستان مانند «ویژند» (به معنی برند)، همگی حیات و استمرار خود را مدیون این واژه سه حرفی و اصیل هستند.