یعنی چه
واژه استقصاد به معنی درخواست یا تلاش برای یافتن حد وسط و میانه در هر کاری است. این کلمه به عنوان یک مفهوم کلاسیک و ادبی، بر انتخاب مسیر هوشمندانه و متوازن در زندگی، هزینهها و رفتارها دلالت دارد.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه با کسره روی همزه و تاء (اِستِقصاد) است که بر وزن باب استفعال ادا میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این کلمه ۷ حرفی بوده و معمولاً به عنوان معادل «میانهروی خواستن» یا «طلب اعتدال» مطرح میشود.
به عربی
این واژه مصدری عربی از ریشه «ق ص د» در باب استفعال است و در زبان مبدأ نیز به معنای جستوجوی قصد و میانهروی به کار میرود.
به فارسی
نزدیکترین برگردانها و برابرهای فارسی برای این کلمه، تعابیری همچون میانهرویخواهی، طلب توازن و جستوجوی حد وسط در کارهاست.
در قرآن
عین واژهٔ «استقصاد» در متن قرآن کریم به کار نرفته است؛ با این حال، همخانوادههای آن از ریشه «قصد» مانند واژه «مُقْتَصِد» (به معنی میانهرو) در آیاتی همچون آیه ۳۲ سوره فاطر ذکر شدهاند.
نماد چیست
این کلمه در مفاهیم اخلاقی و رفتاری، نمادی از ترازوی سنجش، گام برداشتن در صراط مستقیم و ایجاد تعادل پایدار در ابعاد مختلف زندگی به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل استقصاد
واژه «استقصاد» یک مصدر منشعب از زبان عربی (باب استفعال از ریشه قصد) است که در متون کهن و لغتنامههای معتبری چون دهخدا و معین به معنای «میانهروی خواستن و طلب اعتدال» ثبت شده است. این واژه با وجود شباهت ظاهری، تفاوتی ریشهای با واژه «استقصاء» (به معنی پژوهش و موشکافی کامل) دارد و نباید با آن اشتباه گرفته شود.
اگرچه این کلمه در زبان فارسی امروز بسیار نادر و کمکاربرد است، اما بار معنایی ارزشمندی در خصوص توازنخواهی دارد. در ساختار آن، ریشه اصلی بر محور «قصد» و حرکت در مسیر درست استوار است که تلاش انسان برای رسیدن به یک زندگی سنجیده و به دور از اسراف و تفریط را نشان میدهد.
در حوزه فرهنگ و ادبیات، استقصاد مظهر گرایش به عقلانیت و تدبیر در امور مالی و رفتاری است. گرچه خود کلمه در قرآن نیامده، مشتقات برجسته آن مانند مقتصد به عنوان صفت پسندیده انسانهای میانهرو بارها مورد تأکید قرار گرفته است.