یعنی چه
این اصطلاح در ادبیات فارسی یک عبارت کنایی است و به معنی قرار دادن دست روی «قبضه» (دسته) شمشیر یا اسلحه به عنوان اولین مرحلهٔ هشدار برای کشیدن سلاح و اعلام آمادگی کامل برای درگیری و جنگ به کار میرود.
تلفظ
تلفظ این عبارت به صورت [dast be qabze] است.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی مانند آماده رزم، آمادهباش یا مُهیا برای جنگ به عنوان راهنما میآیند که پاسخ آن ۹ حرفی و خود واژه «دست به قبضه» است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن این مفهوم کنایی نظامی از عبارات مرتبط با قرار گرفتن دست روی دسته سلاح استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی از ترکیب کنایی دست بر مقبض (دسته شمشیر) یا عبارات صریح مربوط به آمادگی برای جنگ استفاده میگردد.
به فارسی
معادلها و واژههای جایگزین اصیل فارسی برای این عبارت شامل پا به رکاب، آماده رزم، دست به شمشیر و مهیا برای جنگ هستند.
جمعبندی و توضیح کامل دست به قبضه
عبارت «دست به قبضه» یک اصطلاح ترکیبی کنایی در زبان و ادبیات فارسی است که از دو واژه «دست» (ریشه پهلوی) و «قبضه» (ریشه عربی به معنای مشت یا دستگیره سلاح) شکل گرفته است. این اصطلاح تصویری نمادین از آستانه خشونت، اقتدار نظامی و آمادگی دفاعی را به نمایش میگذارد؛ حالتی که فرد هنوز سلاح خود را بیرون نکشیده اما با قرار دادن دست بر روی آن، اولتیماتوم و هشدار نهایی را به طرف مقابل میدهد.
اگرچه خود این ترکیب ساختاریافته در متون کهن قرآنی به چشم نمیخورد، اما ریشه واژگانی آن یعنی «قبضه» در قرآن کریم به عنوان کنایهای از قدرت مطلق و سلطه الهی به کار رفته است. در فرهنگ عامه و بازیهای کلماتی، این عبارت یک ترکیب دقیق ۹ حرفی است که مترادف با مفاهیمی همچون آمادهباش، دست به شمشیر بودن و در حالت تهاجمی قرار گرفتن ارزیابی میشود.