یعنی چه
واژهای عربی (فعل مضارع جمع مذکر غائب) است که به معنای نابود کردن، هدم کردن و از ریشه برداشتن یک بنا یا ساختار به کار میرود.
تلفظ
تلفظ دقیق قرآنی آن «یُخْرِبُونَ» (با ضمه یـ و سکون خ) از باب افعال است، اگرچه در قرائتهای دیگر یا ریشهشناسی ثلاثی به صورت یَخْرِبون نیز بررسی میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این مدخل خود واژه «یخربون» (۶ حرف) یا معادلهای آن مانند «ویران میکنند» است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای انتقال مفهوم این فعل مضارع از عباراتی که دلالت بر تخریب گروهی دارند استفاده میشود.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی است و مترادفهای هممعنی آن در این زبان شامل افعالی نظیر تهدیم و تدمیر میشود.
به فارسی
معادلهای دقیق فعلی آن در زبان فارسی «ویران میسازند» یا «رو به خرابی میبرند» است که دلالت بر یک اقدام تخریبی فعال دارد.
در قرآن
این واژه در آیه ۲ سوره مبارکه حشر به صورت «یُخْرِبُونَ بُیُوتَهُمْ بِأَیْدِیهِمْ» آمده که اشاره به ماجرای یهودیان بنینضیر دارد که خانههای خود را با دست خود و دست مؤمنان ویران میکردند و در فرهنگ اسلامی به نماد خودتخریبی تبدیل شده است.
جمعبندی و توضیح کامل یخربون
واژه «یخربون» یک فعل مضارع عربی از ریشه «خ-ر-ب» است که وارد ادبیات و متون مذهبی فارسی شده است. این کلمه به معنای «ویران میکنند» یا «خراب میکنند» بوده و صیغه جمع مذکر غائب است. کاربرد اصلی و شهرت این واژه به آیه دوم سوره حشر برمیگردد که سرنوشت قوم بنینضیر را توصیف میکند.
در بافت زبان فارسی و مفاهیم قرآنی، این عبارت فراتر از یک فعل ساده، به عنوان یک آرایه کنایی و نمادی از «خودتخریبی» و حماقت در نابود کردن داشتههای خود به دست خود شناخته میشود. همخانوادههای این واژه مانند خراب، تخریب و مخروبه در زبان فارسی کاربرد بسیار گستردهای دارند.