یعنی چه
نان پرتزل نوعی نان یا شیرینی پختهشده از خمیر است که مشخصه اصلی آن، شکل گرهخورده و متقارن آن است. این نان معمولاً قبل از پخت در محلول آب قلیایی یا جوششیرین غوطهور میشود تا پوسته قهوهای، براق و طعم متمایزی پیدا کند و در نهایت روی آن نمک دانه-درشت میپاشند. پرتزل در دو نوع نرم (مانند نانهای سنتی و حجیم) و خشک و ترد (مانند چوبشور) تولید میشود.
تلفظ
تلفظ رایج این واژه در زبان فارسی «پرِتْزِل» (با سکون روی ت و ز) است که از وامواژه انگلیسی آن گرفته شده است. در زبان آلمانی نیز به آن «بْرِتْزِل» میگویند.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به پرسشهایی نظیر «نان گرهدار آلمانی» یا «نوعی نان شور اروپایی»، کلمه ۸ حرفی «نان پرتزل» یا واژههای ۵ حرفی «برتزل» و ۶ حرفی «چوب شور» به کار میروند.
به انگلیسی
واژه انگلیسی این نان Pretzel است که خود از واژه آلمانی Brezel ریشه گرفته است.
به فارسی
در زبان فارسی معادل دقیقی که تمام ویژگیهای این نان را در یک کلمه خلاصه کند وجود ندارد؛ اما به آن «نان گرهای»، «نان شور گرهدار» یا برای انواع ترد و خشک آن «چوبشور» میگویند.
نماد چیست
شکل گرهخورده پرتزل در ابتدا توسط راهبان مسیحی به عنوان نمادی از دستهای به سینه چسبانده شده کودکان در حال دعا طراحی شد. سه سوراخ ایجاد شده در گره آن، در فرهنگ قرون وسطی نمادی از تثلیث (پدر، پسر و روحالقدس) بود. همچنین در فرهنگ اروپایی (به ویژه آلمان) این نان نماد خوششانسی، پیوند زناشویی و نشانه صنف نانواهاست.
معنی انگلیسی/خارجی
از نظر ریشهشناسی، واژه انگلیسی Pretzel از واژه آلمانی میانه Brezel اقتباس شده است. ریشه عمیقتر آن به کلمات لاتین Pretiola به معنای «پاداشهای کوچک» (که راهبان به کودکان روزهخوان میدادند) یا Bracellus به معنای «دستبند» و «بازوهای کوچک درهمتنیده» بازمیگردد که کاملاً با شکل ظاهری این نان مرتبط است.
جمعبندی و توضیح کامل نان پرتزل
نان پرتزل یکی از مشهورترین فرآوردههای نانی جهان است که ریشه در صومعههای اروپای قرون وسطی دارد. این نان به خاطر فرآیند پخت خاص خود یعنی غوطهور شدن در محلول قلیایی پیش از ورود به تنور، دارای پوستهای تیره، براق و جویدنی است که با دانههای نمک درشت تزیین میشود. پرتزلها هم به صورت نانهای نرم و گرم فر پخته میشوند و هم به صورت میانوعدههای خشک و ترد که ما آنها را به نام چوبشور میشناسیم.
این خوراکی فراتر از یک نان ساده، حامل تاریخ و فرهنگ غنی اروپایی است. شکل گرهخورده آن تداعیکننده دستهای گرهشده در حالت نیایش است و در طول قرنها به عنوان نماد برکت، خوششانسی و پیوند میان انسانها شناخته شده است. امروزه پرتزل در سراسر جهان به عنوان یک میانوعده محبوب در طعمهای مختلف نمکی، کنجدی و حتی شیرین مصرف میشود.