ر و ز یعنی چه؟ مترادف و متضاد آن

یعنی چه

واژهٔ روز در زبان فارسی به دو معنای اصلی به کار می‌رود: نخست، زمانِ روشنایی هوا در مقابل شب که با حضور خورشید در آسمان تعریف می‌شود؛ دوم، یک چرخهٔ کامل ۲۴ ساعته (شبانه‌روز) که حاصل گردش زمین به دور محور خود است. همچنین در ادبیات فارسی، این واژه مجازاً در معنای عهد، دوران و روزگار نیز استفاده می‌شود.

مترادف

متضاد

ریشه

این واژه اصالت کاملاً ایرانی دارد و از ریشه هندواروپایی -leuk به معنای نور و روشنایی مشتق شده است. در پارسی باستان به صورت «رَئوچَ» (Rauca) و در اوستایی به صورت «رَئوچَنگَه» (Raochangha) به معنی روشنی و درخشش بوده، در فارسی میانه (پهلوی) به «رُچ» (Rōč) تبدیل شده و با واژه «روشن» هم‌ریشه است. هم‌کفوهای آن در دیگر زبان‌های ایرانی «روژ» (کردی) و «روچ» (بلوچی) است.

تلفظ

تلفظ امروزی این واژه [رُوز] (ruz) است. در فارسی میانه به صورت rōz با واو مجهول تلفظ می‌شده است.

به انگلیسی

به عربی

به فارسی

این واژه خود یک کلمهٔ اصیل فارسی است و نیاز به برگردان ندارد. مشتقات و ترکیبات فراوانی از آن در فارسی ساخته شده است.

در قرآن

خود واژه فارسی «روز» در متن قرآن وجود ندارد، اما مفهوم متناظر آن یعنی «یوم» و «ایام» بارها در قرآن به کار رفته است؛ مانند «فِی سِتَّةِ أَیَّامٍ» (در شش روز آفرینش)، «یَوْمِ الدِّینِ» (روز جزا) و «أَیَّامِ اللَّهِ» (روزهای خاص و سرنوشت‌ساز الهی).

نماد چیست

در فرهنگ و اساطیر ایرانی، روز در تقابل با شب قرار دارد و نماد روشنایی، آگاهی، بیداری و حقیقت است. آغاز روز مظهر امید، تلاش و زندگی دوباره به شمار می‌رود، در حالی که شب نماد خفا، تاریکی و نادانی است.