یعنی چه
در اصطلاحات مالی، حقوقی و بودجهریزی دولتی، به ارقامی گفته میشود که به میزان کاملاً مساوی هم در ستون درآمدها (جمع) و هم در ستون هزینهها (خرج) ثبت میشوند. این نوع اعتبار در واقع یک توازن دفتری و حسابداری است که در آن دستگاه اجرایی اجازه دارد درآمد مشخصی را کسب کرده و آن را دقیقاً در همان مسیر قانونی معینشده هزینه کند، بدون اینکه تأثیری روی سود یا زیان نهایی بودجه بگذارد.
تلفظ
این ترکیب از دو واژهٔ «جَمْعی» (منسوب به جَمْع) و «خَرْجی» (منسوب به خَرْج) ساخته شده است و به صورت واژهای سرهم یا با نیمفاصله تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این اصطلاح مالی و اداری قدیمی معمولاً خودِ عبارت «جمعی خرجی» است که دقیقاً ۸ حرف دارد.
به انگلیسی
در متون اقتصادی و حسابداری بینالمللی، از واژههایی استفاده میشود که نشاندهنده توازن مستقیم و خنثیکننده میان درآمد و هزینه هستند.
به عربی
برای توصیف این حالت از عباراتی استفاده میشود که همترازی دقیق درآمدها و مصروفات را در دفاتر مالی نشان میدهند.
به فارسی
معادلهای دقیقتر این اصطلاح اداری قدیمی در فارسی امروز شامل «بودجه درآمد-هزینهای»، «اعتبار دفتری»، «حساب تهاتری» و «ثبت دوطرفه خنثی» است.
جمعبندی و توضیح کامل جمعی خرجی
اصطلاح «جمعی خرجی» یک مفهوم کاملاً تخصصی در نظام بودجهریزی، حسابداری و حقوق مالی ایران است و کاربرد عامیانهای در زبان روزمره ندارد. این واژه ریشه در دفاتر حسابداری قدیمی (سیاق) دارد که در آن «جمع» به معنای ستون درآمدها و ورود سرمایه، و «خرج» به معنی ستون مخارج و خروجیها بود.
وقتی ردیفی در قانون بودجه کل کشور با عنوان «اعتبار جمعی - خرجی» ثبت میشود، به این معناست که یک سازمان یا نهاد دولتی مجاز است درآمدی را کسب کند، اما این درآمد مستقیماً به خزانه عمومی منتقل نمیشود تا جای دیگر مصرف شود؛ بلکه به همان میزان در بخش هزینههای همان سازمان ثبت شده و باید دقیقاً در راستای مأموریت معینشده خرج شود. در نتیجه، این فرآیند یک ثبت دفتری و حسابداری به شمار میرود که تراز پایانی آن صفر یا خنثی است.