یعنی چه
واژه حمدونة (حَمدونه) دارای دو کاربرد اصلی است؛ در فرهنگهای لغت فارسی به عنوان اسم جنس برای «بوزینه» یا «میمون» به کار رفته است. همچنین در زبان عربی، نامی خاص (اسم علم) برای زنان و شخصیتی تاریخی است که به عنوان صورت محبتآمیز از ریشه حمد (ستایش) به معنی فرد ستوده شده یا مورد سپاس شناخته میشود.
تلفظ
این واژه در زبان فارسی و عربی به صورت حَمدونه (ḥamdūnah) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، پاسخ واژه حمدونة دارای ۶ حرف است و به عنوان معادل کلماتی نظیر بوزینه، میمون، عنتر یا شادی آورده میشود.
به انگلیسی
برای معادلسازی این کلمه در زبان انگلیسی، بسته به کاربرد آن از واژههای مربوط به نخستینیان یا صورت آوانویسی شده نام خاص استفاده میشود.
به فارسی
برابرهای فارسی و رایج این واژه در متون کهن شامل بوزینه، میمون، عنتر، شادی و قِرد هستند.
در قرآن
کلمه حمدونة با این رسمالخط و ساختار در متن قرآن کریم ذکر نشده است؛ با این حال ریشه اصلی آن یعنی «ح م د» که به معنای ستایش و سپاس است، در آیات متعددی (مانند الحمد لله) به چشم میخورد.
نماد چیست
این واژه در ادبیات مکتوب و کهن فارسی هنگامی که به عنوان میمون به کار میرود، نماد زشتی صورت، بازیگوشی یا تقلید کورکورانه است؛ اما از نظر ریشهشناسی عربی و وجه اسمی آن، مفهوم و نمادی از ستایش، شکر و سپاسگزاری را به همراه دارد.
جمعبندی و توضیح کامل حمدونة
واژه حمدونة (حَمدونه) از جمله کلماتی است که در دو قلمرو معنایی متفاوت کاربرد دارد. در متون و فرهنگهای لغت کهن فارسی، این کلمه اصطلاحاً به عنوان اسم جنس برای حیواناتی چون بوزینه، میمون و شادی به کار میرفته و حتی در اشعار شمارش سالها و بروج نیز به همین جهت قدمت دارد. در این کاربرد، کلمه بار معنایی استعاری نظیر تقلید یا زشتی ظاهر را متبادر میکند.
از سوی دیگر، این واژه ریشه در زبان عربی (ح م د) داشته و به عنوان یک اسم علم مؤنث و ساختاری محبتآمیز برای نامگذاری زنان استفاده میشده است؛ چنانکه در تاریخ از حمدونه دختر هارونالرشید یا حمدونه شاعره اندلسی یاد شده است. در این حالت، معنای کلمه کاملاً مثبت و به مفهوم فرد ستوده شده و مورد سپاس است.