تلفظ
این ترکیب از دو واژهٔ «بَردیا» (نام شاهزادهٔ هخامنشی) و «دُروغین» (به معنای جعلی و ساختگی) تشکیل شده است و به صورت روان و سرهم تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع و طراحان سوالات تاریخی، پاسخ اصلی این عبارت دقیقاً ۱۲ حرف دارد. همچنین از نامهای جایگزین مانند گئومات یا اسمردیس نیز استفاده میشود.
به انگلیسی
در منابع غربی و تاریخنگاری بینالمللی، به دلیل پیروی از نوشتههای هرودوت و مورخان یونان باستان، بردیا را با نام «اسمردیس» میشناسند؛ از این رو اصطلاح False Smerdis رواج زیادی دارد.
به فارسی
معنی این عبارت در زبان فارسی به فردی اشاره دارد که با تزویر و شبیهسازی، خود را به جای بردیا (پسر کوروش بزرگ و برادر کمبوجیه) جا زد تا حکومت را به دست بگیرد. ریشه واژه بردیا از پارسی باستان به معنی بلندپایه و متعالی است و دروغین به معنای غیرواقعی است.
در قرآن
این اصطلاح و سرگذشت تاریخی مربوط به دوران ایران باستان و کتیبه بیستون است؛ در متن قرآن کریم هیچگونه اشارهٔ مستقیم یا غیرمستقیمی به این نام یا ماجرای گئومات مغ نشده است.
نماد چیست
در تحلیلهای سیاسی و اصطلاحات امروزی، «بردیای دروغین» به عنوان استعارهای برای شخص حقه باز، بدلِ فریبکار، هویتهای جعلی پنهان در ساختار قدرت و کودتاهای هویتی استفاده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل بردیای دروغین
بردیای دروغین در اصطلاح تاریخی به شخصیتی به نام گئوماته مغ (یک روحانی مادی) اشاره دارد که در سال ۵۲۲ پیش از میلاد، از غیبت کمبوجیه و قتل پنهانی بردیای واقعی سوءاستفاده کرد. او به دلیل شباهت ظاهری بینظیر به شاهزاده هخامنشی، ادعای پادشاهی کرد و برای مدتی تخت سلطنت را غصب نمود.
این رویداد بزرگ تاریخی سرانجام با هوشیاری داریوش بزرگ و همراهی نجیبزادگان پارسی فاش شد؛ گئومات سرنگون گردید و شرح کامل این رسوایی و اعادهٔ نظم به پادشاهی، در کتیبه سهزبانهٔ بیستون به عنوان سندی ماندگار حک شد.
امروزه این نام علاوه بر بار تاریخی، در ادبیات سیاسی و اجتماعی به عنوان یک نماد و استعاره برای فریبکاری، جعل هویت، تزویر و غصب مشروعیتِ دیگران به کار میرود.