یعنی چه
«سمیع» یعنی بسیار شنوا یا شنوندهٔ کامل، و «بصیر» یعنی بسیار بینا و آگاه به همهٔ دیدنیها. این ترکیب به عنوان یکی از اسماء حسنی، به معنای خدای شنوا و بینای مطلق است که کنایه از علم، نظارت و احاطهٔ کامل الهی بر گفتار، کردار و حتی پنهانترین امور انسانها دارد. این واژه معمولی و کلاسیک است و نیازی به مثال روزمره ندارد.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب به صورت «سَمِیع و بَصِیر» است. هر دو واژه صفت مشبهه یا صیغهٔ مبالغه بر وزن «فَعیل» هستند که بر شدت و کمال یک صفت دلالت دارند.
در جدول
در جدولهای متقاطع و شرح در متن، پاسخ این پرسش در قالب عبارت ۹ حرفی «سمیع و بصیر» قرار میگیرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم صفات مطلق الهی سمیع و بصیر از پیشوند All استفاده میشود.
به ترکی
در ترکی استانبولی برای بیان این مفهوم از عبارت توصیفی به معنای «شنونده و بیننده همهچیز» یا معادلهای وامگرفته از عربی استفاده میکنند.
نماد چیست
این ترکیب در فرهنگ و عرفان اسلامی نماد اشراف، نظارت دائمی و بیکموکاست خداوند بر جهان است. سمیع نماد آگاهی به گفتار و نیتهای آشکار و پاسخ به استجابت دعاهاست، و بصیر نماد آگاهی به عمل، رفتار و پنهانترین امور بندگان است؛ ترکیب این دو با هم مظهر احاطهٔ علمی و عدالت مطلق حقتعالی است.
جمعبندی و توضیح کامل سمیع و بصیر
ترکیب قرآنی «سمیع و بصیر» از اسماء حسنی و صفات ثبوتیه خداوند است که به طور مکرر در قرآن کریم (۱۰ بار به صورت ترکیبی) برای یادآوری نظارت همهجانبه پروردگار به کار رفته است. ریشه این واژگان از «سمع» (شنیدن) و «بصر» (دیدن) در صیغه مبالغه است که کمال این صفات را در ذات باریتعالی نشان میدهد.
درک این مفهوم در فرهنگ اسلامی، علاوه بر جنبههای کلامی، کارکرد تربیتی و اخلاقی عمیقی دارد؛ چرا که به انسان یادآور میشود تمام کلمات، نیات و رفتارهای آشکار و پنهان او در محضر بینا و شنوای مطلق انجام میگیرد و هیچ چیز از دایره نظارت الهی پنهان نمیماند.