مترادف
این واژهها در زبان فارسی دقیقترین هممعنیها برای رساندن مفهوم اصیل خپلواک هستند.
متضاد
مفاهیمی که نقطه مقابل آزادی اراده و استقلالِ فردی یا سیاسی را نشان میدهند.
ریشه
این واژه ریشه فارسی اصیل ندارد؛ بلکه از زبان پشتو (از زبانهای ایرانی شرقی) وارد شده است. در پشتو، «خپل» به معنای خود یا خویشتن و «واک» به معنای قدرت، اختیار و صلاحیت است. ترکیب آنها مفهوم «صاحباختیار» یا کسی که اختیارش دست خودش است را میسازد.
جمله سازی
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، به عنوان راهنما معمولاً از عبارت «مستقل در زبان پشتو» یا «خودمختار افغانی» استفاده میشود که پاسخ آن خپلواک است.
به انگلیسی
معادلهای دقیق انگلیسی برای این واژه در متون سیاسی، حقوقی و اجتماعی.
به فارسی
دقیقترین برگردان واژه خپلواک به زبان فارسی، کلمات «مستقل» و «خودمختار» هستند که نشاندهنده دارا بودن حاکمیت ارادی و عدم وابستگی به غیر است.
جمعبندی و توضیح کامل خپلواک
واژه «خپلواک» یک واژه اصیل و کلیدی در زبان پشتو (از شاخههای زبانهای ایرانی شرقی) است که به دلیل پیوندهای عمیق فرهنگی و جغرافیایی، در ادبیات، مطبوعات و متون فارسی کشور افغانستان نیز کاربرد فراوانی دارد. این واژه از ترکیب دو جزء «خپل» به معنی خویش و خود، و «واک» به معنی اختیار و قدرت ساخته شده و در مجموع معنای صریح «صاحباختیار» یا مستقل را افاده میکند.
در ابعاد اجتماعی و سیاسی، خپلواک فراتر از یک واژه معمولی است و به عنوان نماد استقلال ملی، حاکمیت ارادی و رهایی از سلطه بیگانه شناخته میشود؛ به طوری که در تقویم رسمی افغانستان، روز استقلال این کشور تحت عنوان «د خپلواکۍ ورځ» نامگذاری شده است که بر اهمیت این مفهوم تأکید دارد.