معنی
ثواب در فارسی به معنای پاداش، اجر و مزدِ طاعت و اعمال صالح است که از جانب خداوند به انسان عطا میشود. در زبان عامیانه، گاهی به خودِ کار نیک و احسان نیز ثواب گفته میشود.
یعنی چه
این واژه از ریشه عربی (ث و ب) به معنی رجوع و بازگشت گرفته شده است؛ چرا که پاداش و اجر معنوی در حقیقت بازتاب و بازگشتِ نتیجهٔ اعمال خوب و پسندیدهٔ خودِ انسان به اوست.
مترادف
واژههایی چون پاداش، اجر، مزد و حسنه نزدیکترین معانی را به این کلمه دارند.
تلفظ
این کلمه به صورت فَتحه بر روی حرف اول (ثَـ) تلفظ میشود. باید توجه داشت که با واژه همآوای «صواب» (به معنی درست و صحیح) اشتباه گرفته نشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، عبارت «ثواب فارسی» دقیقاً ۹ حرف دارد و پاسخ خودِ این ترکیب است. همچنین برای واژه کلیدی «ثواب»، پاسخهایی مثل پاداش، اجر یا مزد کاربرد دارد.
به انگلیسی
برای انتقال مفهوم ثواب در زبان انگلیسی، بسته به سیاق متن از واژههای مربوط به پاداش معنوی یا مادی استفاده میشود.
به عربی
این واژه خود ریشه عربی دارد و در زبان مبدأ نیز دقیقاً به همین صورت و با همین مفاهیم پاداش و جزای خیر به کار میرود.
در قرآن
واژه ثواب و مشتقات آن بارها در قرآن کریم ذکر شده است. این کلمه هم برای پاداشهای مادی و دنیوی و هم برای نعمتهای اخروی به کار رفته است؛ مانند آیه ۱۳۴ سوره نساء: «مَنْ کانَ یُریدُ ثَوابَ الدُّنْیا فَعِندَ اللَّهِ ثَوابُ الدُّنْیا وَ الْآخِرَةِ» که اشاره دارد پاداش دنیا و آخرت هر دو نزد خداست.
جمعبندی و توضیح کامل ثواب فارسی
واژه «ثواب» یک وامواژهٔ عربی در زبان فارسی است که در فرهنگ اسلامی و اخلاقی کاربرد بسیار گستردهای دارد. معنای اصلی و بنیادین آن، پاداش معنوی، اجر و جزای خیری است که خداوند در برابر اعمال صالح، عبادات و نیکوکاریها به انسانها (بهویژه در سرای آخرت) عنایت میکند. در ریشهشناسی این واژه آمده است که از مفهوم بازگشت گرفته شده، چرا که پاداش در واقع بازتابِ عمل خود فرد است.
در عرف و زبان عامیانه فارسی، کارکرد این کلمه کمی توسعه یافته و گاهی به خودِ کار خیر، احسان یا انفاق نیز «ثواب» گفته میشود؛ مثلاً عبارت «این کار ثواب دارد». همچنین در نگارش املایی باید دقت کرد که این کلمه با واژه همآوا و همصدای «صواب» که به معنای درستی، حقیقت و کار عاقلانه است، اشتباه نشود. در حل جدول کلمات متقاطع نیز، عبارت «ثواب فارسی» به عنوان یک کلید معما، دقیقاً ۹ حرف دارد.