یعنی چه
لاک و الکل مایعی شفاف، براقکننده و عایق است که از حل کردن رزین طبیعیِ ترشحشده از یک حشره استوایی (به نام شلاک یا لاک) در الکل (اتانول) به دست میآید. این محلول در صنایع چوب، مبلمانسازی، ساخت سازهای موسیقی و هنرهای سنتی مانند خاتمکاری برای ایجاد لایهای ظریف، صیقلی و محافظ روی سطوح استفاده میشود.
تلفظ
تلفظ این ترکیب اسمی به صورت «لاک وُ اَلکُل» است که واژه اول با فتح لام و واژه دوم با فتح همزه و کاف خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ به عنوان مایع جلادهنده چوب یا صمغ حل شده در حلال، معمولاً خود ترکیب «لاک و الکل» با ۸ حرف یا واژههای هممعنی مانند «شلاک» و «جلا» است.
به عربی
در زبان عربی برای اشاره به این ترکیب فنی از عباراتی نظیر ورنیش شیلاک یا لاک الکحول استفاده میشود.
به ترکی
در ترکی استانبولی به این نوع خاص از جلادهنده طبیعی گومالاک جیلا (Gomalak cila) یا به طور عمومی تر ورنیک (Vernik) میگویند.
به فارسی
معادلها و واژههای جایگزین فارسی این اصطلاح شامل شلاک، جلا، وارنیش طبیعی و پوشش لاکالکلی است که همگی به خاصیت براقکنندگی و اصالت آن اشاره دارند.
نماد چیست
در فرهنگ هنری و صنایع دستی، لاک و الکل نماد اصالت، ظرافت و جلا دادن به اثر است. برخلاف رنگها و پوششهای شیمیایی مدرن نظیر پلیاستر، این ماده لایهای بسیار نازک و طبیعی ایجاد میکند که بافت و هویت واقعی چوب زیرین را حفظ کرده و ارتقا میدهد.
جمعبندی و توضیح کامل لاک و الکل
لاک و الکل یکی از اصیلترین و قدیمیترین ترکیبات پوششی در صنایع دستی و نجاری سنتی است. این مایع از حل شدن رزین طبیعی حشرهای خاص (شلاک) در الکل صنعتی پدید میآید و به دلیل فرار بودن الکل، پس از اعمال روی سطح چوب به سرعت خشک شده و لایهای سخت، براق و محافظ به جا میگذارد.
استفاده از این ماده در ساخت سازهای موسیقی کلاسیک مانند تار و ویولن، و همچنین مبلمان آنتیک بسیار رایج است؛ زیرا علاوه بر عایقسازی، برخلاف رنگهای ضخیم پلیمری، طنین و ارتعاش طبیعی چوب را کور نمیکند. ریشه واژه لاک به سانسکریت و الکل به عربی بازمیگردد که در ترکیب با هم یک اصطلاح فنی پرکاربرد در زبان فارسی ساختهاند.