یعنی چه
این عبارت در معنای لغوی به معنای درآوردن و کنار گذاشتن لباسهاست. در متون ادبی و عرفانی، به صورت کنایهای و مجازی برای اشاره به رها کردن ظاهر، کنار گذاشتن آراستگیهای دنیوی، از بین بردن حجابهای مادی، دگرگونی حالات روحی یا خلع منیت به کار میرود.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت «جامه ها اَفْکَنْدَنْد» است که از دو واژهٔ «جامهها» (پوششها/لباسها) و فعل ماضی «افکندند» (انداختند/دور انداختند) تشکیل شده است.
در جدول
پاسخ دقیق برای این عبارت در جدول خودِ «جامه ها افکندند» با ۱۳ حرف است. عبارات مشابهی نظیر رخت افکندند یا جامه برکندند نیز در طراحهای جدول کاربرد دارند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن این مفهوم از افعالی مانند take off، shed یا strip off برای جامهها و لباسها استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی فعل «خَلَعَ» به معنای کندن و درآوردن لباس است و عبارت «خَلَعوا ثیابَهم» دقیقترین معادل برای این مفهوم به شمار میرود.
نماد چیست
در ادبیات عرفانی فارسی، این عبارت نمادی از فروریختن حجابهای مادی، فروتنی محض و رها شدن از قید و بندهای ظاهری برای رسیدن به حقیقت عریان است. همچنین در ادبیات حماسی و سنتی، کنایه از آمادگی کامل برای نبرد یا کشتیگرفتن است، چرا که پهلوانان پیش از تقابل، جامه از تن میافکندند.
جمعبندی و توضیح کامل جامه ها افکندند
عبارت «جامهها افکندند» یک ترکیب فعلی کهن و اصیل در زبان فارسی است که از دو بخش «جامه» (برگرفته از فارسی میانه jāmag) و «افکندن» (از ریشه ایرانی باستان -kan به معنای پرتاب کردن و انداختن) ساخته شده است. این عبارت در وهلهٔ اول معنای کاملاً مادی و فیزیکی یعنی درآوردن لباس و عریان شدن را میرساند و مترادفهایی چون «رخت برکندند» یا «لباس از تن زدودند» دارد.
با این حال، ارزش و کاربرد عمدهٔ این تعبیر در ادبیات کلاسیک، حماسی و عرفانی ایران به جنبههای استعاری آن بازمیگردد. در ساحت عرفان، جامهافکندن صوفیان و سالکان به معنای گذر از ظواهر مادی، فروگذاشتنِ تشخص و منیت، و عریان شدن در برابر حقیقت محض است. در ادب حماسی نیز این کار پیشدرآمدی برای آمادگی فیزیکی کامل در رزم یا مسابقات پهلوانی نظیر کشتی بوده است.
اگرچه این ترکیب به طور دقیق با همین ساختار در قرآن کریم ذکر نشده، اما مفاهیم همسو با آن نظیر خلع ثیاب یا برکنده شدن پوشش به عنوان هشدارهای اخلاقی یا روایات تاریخی در متن قرآن به چشم میخورد. در مجموع، این عبارت حامل باری از معنای دگرگونی حالت، آمادگی خالصانه و رهایی از بندهاست.