یعنی چه
این کلمه در زبان فارسی کلاسیک و نثر فنی به عنوان صفتی برای جانوران موذی و آسیبرسان استفاده شده است. در متون قدیمی مانند ترجمه تاریخ یمینی، این واژه غالباً به همراه لواحس (مارهای لیسنده) برای توصیف عقربهای خطرناک و گزنده بیابان به کار رفته است.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت نَواهِس (نَ + وا + هِ + س) است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این واژه معمولاً با راهنمای «گزندگان»، «عقربهای نیشزن» یا «جانوران گوشتربا در متون کهن» به عنوان پاسخ ۵ حرفی مطرح میشود.
به انگلیسی
در برگردان انگلیسی با توجه به کاربرد استعاری و توصیفی آن، از عباراتی که به نیش زدن، گاز گرفتن یا دریدن گوشت اشاره دارند استفاده میشود.
به عربی
این واژه ریشه عربی دارد و ظاهراً جمع تکسیر کلمه «ناهِسه» (از ریشه نَهَسَ به معنی کندن گوشت با دندان) بر وزن فواعل است؛ اگرچه این ساختار جمع در فرهنگهای لغت خود زبان عربی کلاسیک چندان رایج و مدون نیست و بیشتر در نثر فنی فارسی دیده میشود.
به فارسی
معادلهای فارسی دقیق این کلمه شامل واژههایی چون گزندگان، نیشزنندگان، گوشتربایان و در مفهوم عامتر، موجودات خطرناک و آزاردهنده است.
نماد چیست
در ادبیات و تصویرسازیهای کهن، نواهس نماد ملموس عقرب، جانوران موذی بیابانی، خطر، آسیبرسانی و شرّ پنهان است و برای نشان دادن شرایط سخت و هولناک استفاده میشده است.
جمعبندی و توضیح کامل نواهس
واژه «نواهس» یک صفت و اسم مأخوذ از زبان عربی است که عمدتاً وارد نثر فنی و ادبیات کهن فارسی شده است. این کلمه از ریشه «نهس» به معنی کندن گوشت با دندان یا گزیدن گرفته شده و به عنوان جمع فرضی کلمه «ناهسه» به معنای گزندگان و نیشزنندگان به کار میرود.
در لغتنامه دهخدا و دیگر منابع معتبر مکتوب، این واژه اصالت قطعی و پرکاربردی در خود زبان عربی ندارد، اما در متون کلاسیک فارسی (مانند ترجمه تاریخ یمینی) در قالب عبارت استعاری «عقارب نواهس» (عقربهای گزنده) در کنار مارهای لواحس، برای به تصویر کشیدن موجودات خطرناک، موذی و آسیبرسان بیابان استفاده شده است.