یعنی چه
مکر به معنای تدبیر پنهانی، حیلهگری و نقشهچینی برای فریب دیگران است و مردمفریبی به عمل گمراه کردن افکار عمومی، تزویر و تظاهر به نیکی برای جلب نظر توده مردم اشاره دارد. ترکیب این دو مفهوم دلالت بر رفتارهای ناپسند اجتماعی و سیاسی برای فریب دادن جامعه دارد.
تلفظ
کلمه «مَکْر» با فتح میم و سکون کاف تلفظ میشود و واژه «مردمفریبی» شامل واژه «مَرْدُم» با فتح میم و سکون راء به همراه «فَرِیبِی» با فتح فاء و کسر راء است.
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول، علاوه بر عبارت دقیق ۱۳ حرفی «مکر و مردم فریبی»، از واژههای مترادفی چون عوامفریبی، دماگوژی، تزویر و تلبیس نیز استفاده میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژه Demagogy بیشتر برای جنبه سیاسی مردمفریبی و کلماتی چون Deception و Guile برای مکر و نیرنگ عمومی به کار میروند.
به عربی
در زبان عربی مفهوم مکر مستقیماً با کلمه «مکر» بیان میشود و فریب دادن مردم با واژههایی نظیر خدیعة و تدلیس همپوشانی دارد.
به فارسی
معادلهای اصیل و روان فارسی این مفهوم شامل عبارتهایی چون عوامفریبی، تزویر، خدعه، حیلت، تلبیس، ریای خلق و دغلکاری است که متضاد راستکرداری و صداقت هستند.
در قرآن
واژه مکر بیش از ۴۳ بار در قرآن آمده است که اغلب به تدبیر پنهانی بدکاران و پاسخ الهی به آنها اشاره دارد (مانند آیه ۵۴ آلعمران). همچنین رفتار مردمفریبانه با واژههایی چون خدعه و غرور به عنوان صفت منافقان یاد شده است (مانند آیه ۹ بقره).
جمعبندی و توضیح کامل مکر و مردم فریبی
عبارت «مکر و مردم فریبی» بازتابدهنده یکی از نکوهیدهترین رفتارهای اخلاقی، اجتماعی و سیاسی است که در آن فرد یا گروهی با توسل به نقشههای پنهانی، دروغپردازی و ظاهرسازی سعی در گمراه کردن افکار عمومی و توده مردم دارند. ریشه واژه مکر از زبان عربی و مردمفریبی یک ترکیب اصیل فارسی است که در کنار هم تداعیکننده واژگانی چون تزویر، عوامفریبی و دماگوژی هستند.
در فرهنگ اسلامی و ادبیات فارسی، این مفهوم همواره مورد سرزنش قرار گرفته است؛ در قرآن کریم مکرِ بدکاران ناپایدار و حیلهگری منافقان در برابر مومنان مایه گمراهی خودشان دانسته شده است. در ادبیات کلاسیک نیز نمادهایی همچون روباه یا محتسب ریاکار همواره مظهر مکر و مردمفریبی معرفی میشوند تا جامعه را از پذیرش تزویر برحذر دارند.