یعنی چه
دستمال در زبان فارسی به تکهای از پارچه، حوله یا کاغذ لطیف و نرم گفته میشود که برای تمیز کردن و خشک کردن دست، رو، بینی، دهان، ظروف یا دیگر اشیاء به کار میرود. این واژه در گذشته به عنوان صفت برای چیزهای دستمالیده و فرسوده نیز استفاده میشده است.
هم خانواده
واژههای همخانواده و مشتقات کلمه دستمال شامل مواردی هستند که از ریشه «دست» یا بن مضارع «مالیدن» ساخته شدهاند.
در جدول
در حل جدول کلمات متقاطع، پاسخ این تعریف بسته به تعداد حروف میتواند خود کلمه دستمال یا مترادفهای قدیمی آن مانند مندیل و روپاک باشد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به کاربرد و نوع دستمال، از واژههای متفاوتی استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی رایجترین معادلها برای این واژه مندیل و محرمه هستند.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی برای دستمالهای پارچهای و کاغذی از این دو واژه استفاده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل دستمال
واژه «دستمال» یک اسم مرکب مرخم کاملاً فارسی است که از ترکیب دو بخش «دست» و «مال» (از بن مضارع مالیدن) تشکیل شده است. معنای اولیه و شهودی آن به ابزار یا چیزی اشاره دارد که با دست مالیده یا استفاده میشود و در گذر زمان به عنوان اسم آلت برای پارچهها و کاغذهای مخصوص نظافت تثبیت شده است. در فرهنگ لغات قدیمی مانند دهخدا و معین، مترادفهایی همچون روپاک، دستارچه، رومال و مندیل برای آن ذکر شده است.
این کلمه علاوه بر کاربرد روزمره در بهداشت و نظافت، جایگاه فرهنگی ویژهای در آداب و رسوم ایرانی دارد. برای نمونه، تکان دادن دستمال سفید در ادبیات عامه نمادی از صلح، پیام دوستی یا وداع است؛ در حالی که در رقصهای محلی و آیینی اقوام ایرانی (مانند لری و کردی) استفاده از دستمالهای رنگارنگ نمادی عینی از شادی، همبستگی و شور زندگی به شمار میرود.