یعنی چه
گوگرد جسمی است غیرفلزی، جامد، شکننده و به رنگ زرد لیمویی که در طبیعت به صورت خالص (در مجاورت آتشفشانها) یا به صورت ترکیبی در سولفاتها و سولفیدها یافت میشود. این ماده به شدت قابل اشتعال است و کاربرد گستردهای در صنایع کبریتسازی، باروت، لاستیکسازی، کشاورزی و پزشکی (به عنوان ضدعفونیکننده) دارد. در متون کهن به آن گَندَک نیز میگفتند.
تلفظ
این واژه در زبان فارسی به صورت گُوگِرد (تلفظ مصطلح امروزی) یا گُووِرد خوانده میشود. ریشه آن در زبان پهلوی و پارسی میانه به صورت gōgird بوده است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، واژه «گوگرد» به عنوان پاسخ ۵ حرفی برای طراحان کاربرد دارد. همچنین گاهی واژههای «کبریت» (در معنای قدیمی آن) یا «سولفور» به عنوان معادلهای آن در جدول پرسش میشوند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژه Sulfur معادل علمی و استاندارد بینالمللی این عنصر است که ریشه در واژه لاتین آن دارد و به معنای سوزان یا آتشین است.
به عربی
در زبان عربی به عنصر گوگرد «کبریت» میگویند. این واژه در گذشته وارد ادبیات فارسی نیز شده و امروزه برای وسیله آتشزنه (چوب کبریت) استفاده میشود.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی و آذربایجانی واژه Kükürt برای اشاره به عنصر شیمیایی گوگرد به کار میرود.
نماد چیست
در علم شیمی، گوگرد با نماد S (برگرفته از Sulfur) و عدد اتمی ۱۶ شناخته میشود. در کیمیاگری کهن، نماد آن یک مثلث روی یک خط افقی یا صلیب بود که نشاندهنده اصل اشتعال و روح آتشین ماده بود. در فرهنگهای مختلف و باورهای مذهبی، گوگرد به دلیل بوی تند و سوزندگیاش، اغلب به عنوان نمادی از آتش دوزخ، پاککنندگی ناخالصیها از طریق سوختن و عذابهای شدید یاد شده است.
جمعبندی و توضیح کامل گوگرد
گوگرد یکی از عناصر کلیدی و حیاتی در طبیعت و صنعت است. این نافلز جامد و زردرنگ با ریشهای کهن در زبان پارسی میانه (گوگیرد)، پیوند جالبی نیز با واژه «سوگند» دارد؛ چرا که در ایران باستان برای اثبات بیگناهی به افراد آب گوگرد میخوراندند. این ماده به دلیل خاصیت اشتعالزایی بالا از دیرباز در ساخت مواد آتشبازی، باروت و بعدها صنعت کبریتسازی نقشی اساسی داشته است.
امروزه گوگرد علاوه بر کاربردهای گسترده صنعتی در اسیدسازی، لاستیکسازی و کشاورزی (به عنوان کود و سمآفتکُش)، در پزشکی سنتی و مدرن نیز به عنوان یک ماده ضدعفونیکننده و ضدانگل برای درمان مشکلات پوستی شناخته میشود. نماد شیمیایی آن S است و در زبانهای دیگر با نامهایی چون سولفور و کبریت از آن یاد میشود.