یعنی چه
این ترکیب در متون کهن و ادبیات کلاسیک فارسی به معنای خارج کردن و پرتاب کردن آب دهان یا بزاق به بیرون به کار میرفته است.
تلفظ
واژه خدو در منابع با دو تلفظ خُدو (Xodo) و خَدو (Xado) ضبط شده است که به همراه فعل افکندن تلفظ میشود.
در جدول
پاسخ جدول برای عبارتهای «آب دهان انداختن» یا «تف کردن» در ادبیات کهن، واژه ۹ حرفی خدو افکندن است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای بیان این عمل از فعل رایج to spit استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی افعال مختلفی با توجه به میزان و شدت پرتاب بزاق برای این مفهوم وجود دارد.
به فارسی
معادلهای امروزی و روان این اصطلاح در زبان فارسی معیار، تف کردن یا انداختن آب دهان است.
جمعبندی و توضیح کامل خدو افکندن
عبارت «خدو افکندن» یا «خدو انداختن» یک ترکیب فعلی کهن در زبان فارسی است. واژه «خدو» یا «خیو» در فارسی میانه (پهلوی) به معنای بزاق، آب دهان یا رطوبت است و افکندن نیز به معنای پرتاب کردن و به بیرون انداختن میباشد. بنابراین معنای تحتاللفظی آن بیرون انداختن آب دهان یا همان تف کردن است.
در فرهنگ و متون ادبی کلاسیک، این واژه صرفاً یک عمل فیزیولوژیک نیست؛ بلکه بیشتر به عنوان نمادی از تحقیر شدید، توهین، ابراز خشم یا بیاعتنایی تام به کار میرفته است. معروفترین جلوه ادبی آن در مثنوی معنوی مولانا و در داستان نبرد حضرت علی (ع) با عمرو بن عبدود دیده میشود که در آن خدو انداختن نماد هوای نفس و خدشهدار کردن اخلاص عمل معرفی شده است.
امروزه این اصطلاح در فارسی معیار و گفتاری کاربردی ندارد و جای خود را به واژگانی چون «تف کردن» داده است، اما همچنان در متون ادبی، شعر کلاسیک و به عنوان اصطلاحی خاص در جداول کلمات متقاطع مورد استفاده قرار میگیرد.