یعنی چه
واژه اسخاط در لغت به معنای برانگیختن خشم، ناخرسند کردن شدید و به غضب آوردن کسی است. این کلمه به عنوان یک مفهوم اخلاقی و دینی، بیشتر در متون مذهبی برای اشاره به انجام کارهایی که موجب خشم و ناخشنودی پروردگار یا صاحبان قدرت میشود، به کار میرود.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه با کسره همزه و سکون سین و خاء به صورت «إِسْخَاط» (eskhāt) است که نباید با واژه «اسقاط» (افتادن/انداختن) اشتباه شود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، در پاسخ به راهنماهایی چون «به خشم آوردن» یا «غضبناک کردن»، واژه ۵ حرفی «اسخاط» یا معادل هممعنی آن یعنی «اغضاب» به کار میرود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم اسخاط از افعال و عباراتی که به معنای عصبانی کردن شدید و برانگیختن غضب هستند استفاده میشود.
به عربی
واژه اسخاط خود ریشه عربی دارد و مصدر باب افعال از ریشه «س خ ط» است. در زبان عربی معادلهای هممعنی دیگری مانند اغضاب نیز برای آن وجود دارد.
به فارسی
برگردان و برابرهای دقیق این واژه در زبان فارسی شامل عباراتی چون «خشمگین کردن»، «برانگیختن خشم کسی»، «غضبانگیزی» و «ناخرسند کردن شدید» است.
نماد چیست
این واژه یک مفهوم انتزاعی و اخلاقی است و نماد مادی خاصی ندارد؛ اما در متون دینی و معرفتی، نماد و نشانه تیره شدن روابط بنده با خالق و فاصله گرفتن از جلب رضایت و خشنودی پروردگار به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل اسخاط
واژه «اسخاط» مصدری عربی از ریشه «سخط» و باب افعال است که در لغت به معنای به خشم آوردن، غضبناک کردن و ایجاد ناخرسندی شدید در دیگری میباشد. این کلمه در زبان فارسی بیشتر کاربرد ادبی، دینی و مکتوب دارد و نقطه مقابل آن «ارضاء» یا همان خشنود ساختن و جلب رضایت است. در ادبیات قرآنی و تفاسیر، هرچند خود شکل مصدری اسخاط به صورت مستقیم نیامده، اما صورت فعلی آن (مانند أَسْخَطَ) برای اشاره به اعمالی که موجب خشم خدا میشوند، به کار رفته است.
از نظر نگارشی و املایی، توجه به تفاوت متمایز این کلمه با واژه همآوای «اسقاط» (به معنی افکندن یا از ارزش انداختن) بسیار مهم است. اسخاط صرفاً برانگیختن حالت روحی غضب و ناراحتی عمیق را افاده میکند. این کلمه به دلیل ساختار پنجحرفی و معنای خاص خود، در طراحی و حل جدولهای کلمات متقاطع نیز به عنوان معادل واژههایی نظیر اغضاب یا خشمگینسازی مورد توجه قرار میگیرد.