یعنی چه
حاکم ستمگر یا مستبد به کسی گفته میشود که بدون توجه به قانون، عدالت و خواست مردم، با زور و خودرایی بر جامعه حکمرانی میکند و حقوق دیگران را پایمال میسازد. این واژه یک ترکیب مفهومی برای توصیف فرمانروایان جائر و دیکتاتور است.
تلفظ
تلفظ این عبارت به صورت «حاکِمِ سِتَمگَر یا مُستَبِد» (hākem-e setamgar yā mostabed) است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنمای «حاکم ستمگر یا مستبد»، بسته به تعداد حروف تعیینشده میتوان از خود این عبارت یا واژههای مترادف آن مانند جبار، طاغوت و خودکامه استفاده کرد.
به فارسی
در زبان فارسی اصیل، برای اشاره به این مفهوم از واژههایی مانند بیدادگر، خودکامه، ستمکار و ستمپیشه استفاده میشود که به جنبهٔ ظلم و انحصار قدرت اشاره دارند.
در قرآن
هرچند واژهٔ دقیق «مستبد» در قرآن نیامده، اما این مفهوم در قالب واژههایی چون «طاغوت» (سرکشی که از حد گذشته)، «جبار» (کسی که با زور و قهر حکومت میکند) و «ظالم» به کار رفته است؛ مانند توصیف حکومت فرعون و نمرود و فرمان «وَاتَّبَعُوا أَمْرَ كُلِّ جَبَّارٍ عَنِيدٍ».
نماد چیست
در ادبیات و فرهنگ اساطیری ایران، «ضحاک ماردوش» بزرگترین نماد یک حاکم ستمگر و مستبد است. در نمادشناسی حیوانات نیز «گرگ» (نماد درندگی) و «اژدها» (نماد بلعیدن حق مردم) و اشیایی چون «تاج خونین» نشاندهندهٔ این مفهوم هستند.
جمعبندی و توضیح کامل حاکم ستمگر یا مستبد
عبارت «حاکم ستمگر یا مستبد» یک ترکیب مفهومی در زبان فارسی است که برای توصیف فرمانروایان خودکامه، ظالم و بیدادگر به کار میرود. این افراد بدون پایبندی به قانون و عدالت، قدرت را به صورت مطلق در دست میگیرند و جامعه را با سرکوب و ارعاب اداره میکنند. در ادبیات فارسی واژههایی مانند خودکامه و بیدادگر معادل آن هستند و در فرهنگ اساطیری، شخصیت ضحاک ماردوش کاملترین نماد آن به شمار میرود.
در فرهنگ قرآنی و اسلامی نیز هرچند واژه مستبد به طور مستقیم به چشم نمیخورد، اما این پدیده با واژگان عمیقی مثل طاغوت، جبار و ظالم توصیف شده است که به تجاوز از حد، زورگویی و پایمال کردن حقوق انسانها اشاره دارند. این مفهوم در حل جدولهای کلمات متقاطع نیز کاربرد زیادی دارد و نمونه کلاسیک الگوی قدرت فاسد است.