یعنی چه
در اصطلاح فقهی و تاریخی، به زمینها و سرزمینهایی گفته میشود که مسلمانان از طریق لشکرکشی مسلحانه، جنگ و پیروزی نظامی بر غیرمسلمانان به دست آوردهاند. این زمینها متعلق به عموم مسلمانان است و قابل خرید و فروش یا وقف شخصی نیست.
تلفظ
این عبارت به صورت «مَفتوح عَنوَه» (یا در متون فقهی همراه با تنوین: مَفتوحٌ عَنْوَةً) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این عبارت معمولاً خود «مفتوح عنوه» است که دقیقاً از ۹ حرف تشکیل شده است.
به انگلیسی
در متون حقوقی و فقهی انگلیسی برای اشاره به این مفهوم تاریخی و قانونی از این عبارات استفاده میشود.
به عربی
این اصطلاح ریشه در زبان عربی دارد و در فقه اسلامی و منابع حقوقی عربزبان به همین صورت به کار میرود.
به فارسی
معادل روان فارسی این اصطلاح «فتحشده با زور»، «گشودهشده با قهر و غلبه» یا «فتح قهری» است.
در قرآن
خود ترکیب «مفتوح عنوه» در متن قرآن نیامده است؛ اما ریشه کلمه عنوه به صورت فعل «عَنَتِ» در آیه ۱۱۱ سوره طه («وَعَنَتِ الْوُجُوهُ لِلْحَيِّ الْقَيُومِ») به معنی خضوع و تسلیم آمده است. همچنین این مفهوم برای تفسیر آیات جهاد و غنایم (مانند آیه ۴۱ سوره انفال) کاربرد دارد.
جمعبندی و توضیح کامل مفتوح عنوه
عبارت فقهی و حقوقی «مفتوح عنوه» اصطلاحی تخصصی است که به سرزمینها و املاکی اشاره دارد که در جریان فتوحات اسلامی، از طریق جنگ، قدرت نظامی و غلبه بر دشمن تصرف شدهاند. این اراضی در فقه اسلامی احکام ویژهای دارند؛ از جمله اینکه مالکیت آنها عمومی تلقی شده و به تمام مسلمانان (نسلهای فعلی و آینده) تعلق دارد، بنابراین هیچ فردی نمیتواند آنها را به طور شخصی خرید و فروش کند، ببخشد یا وقف نماید.
در مقابل این اصطلاح، مفاهیمی چون «مفتوح صلحاً» (زمینهایی که با مصالحه واگذار شدند) و «انفال» یا «فیء» (اموالی که بدون جنگ به دست مسلمانان افتادند) قرار دارند. درآمد حاصل از اراضی مفتوح عنوه معمولاً به عنوان خراج صرف مصالح عمومی جامعه اسلامی میشود.