یعنی چه
ریطوریقا به معنای هنر خطابه، بلاغت و توانایی استفاده از کلمات برای تأثیرگذاری و اقناع مخاطب است. این واژه همچنین به عنوان نام یکی از بخشهای هشتگانه منطق ارسطو (کتاب خطابه) شناخته میشود که در آن به اصول و روشهای متقاعد کردن شنوندگان پرداخته شده است.
تلفظ
این واژه به صورت رِطوریقا یا رِتوریکا تلفظ میشود و آواشناسی آن متناسب با ریشه یونانی و معرب شده آن است.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، این واژه معمولاً به عنوان معادل فن سخنوری یا کتاب خطابه ارسطو با تعداد ۸ حرف تقاضا میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی این مفهوم با واژه Rhetoric شناخته میشود که ریشه در ادبیات و فلسفه کلاسیک دارد.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی برای این واژه از اصطلاح وامگرفته شده Retorik یا تعبیر بومی Hitabet sanatı (هنر خطابه) استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای دقیق و اصیل این واژه در زبان فارسی شامل سخنوری، بلاغت، خطابه، فصاحت و فن بیان هستند که همگی بر کیفیت و قدرت تاثیرگذاری کلام دلالت دارند.
نماد چیست
در فلسفه و ادبیات، ریطوریقا نماد توانایی ذهن در به کارگیری کلمات برای تسخیر افکار مخاطب است. با این حال، در نقد ادبی مدرن گاهی بار منفی پیدا کرده و به عنوان نماد سخنان زیبا اما توخالی و غیرصادقانه (لفاظی محض) به کار میرود.
معنی انگلیسی/خارجی
واژه ریطوریقا اصالت فارسی ندارد، بلکه شکل معرب شده واژه یونانی Rhētorikē (Ῥητορική) و لاتین Rhetorica است. این اصطلاح از طریق نهضت ترجمه در دوران اسلامی وارد متون عربی و سپس فلسفه و ادبیات فارسی شد و مستقیماً به سنت رسالهنویسی ارسطویی در باب خطابه اشاره دارد.
جمعبندی و توضیح کامل ریطوریقا
واژه ریطوریقا یک لفظ اصیل فارسی نیست، بلکه فرم معرب و دگرگونشدهای از واژه یونانی و لاتین «رتوریکا» است که در دوران نهضت ترجمه وارد جهان اسلام و زبان فارسی شد. این اصطلاح در اصطلاح منطقدانان و فلاسفه، به عنوان نام یکی از بخشهای هشتگانه منطق ارسطو (رساله خطابه) به کار میرفته است.
در مفهوم عام، ریطوریقا به معنای هنر سخنوری، علم بلاغت و توانایی متقاعد ساختن مخاطب از طریق کلام منظوم یا منثور است. این واژه به ما میآموزد که چگونه با چینش درست کلمات و آرایههای ادبی، بر ذهن و احساس شنونده تأثیر بگذاریم؛ هرچند گاهی در نقد ادبی معاصر، به لفاظیهای ظاهری و فاقد حقیقت نیز ریطوریقا یا رتوریک گفته میشود.