یعنی چه
واژه ذمیم برای توصیف ویژگیها، رفتارها یا افرادی به کار میرود که به دلیل ناپسند بودن، مورد ملامت و سرزنش قرار میگیرند. این کلمه صفت مشبهه با معنی مفعولی (مذموم) است.
تلفظ
این واژه به فتح ذال و کسر میم اول تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، پاسخ این واژه ۴ حرف دارد و برای راهنماهایی مثل «نکوهیده» یا «سزاوار سرزنش» به کار میرود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی از واژگانی که مفهوم ملامتپذیری و ناپسند بودن اخلاقی را میرسانند برای ترجمه آن استفاده میشود.
به عربی
این واژه خود ریشه عربی دارد و در این زبان به معنای «جدیر باللوم» (شایسته ملامت) به کار میرود.
به فارسی
برابرهای دقیق فارسی این کلمه شامل واژههای نکوهیده، زشت، ناپسند و سرزنشیافته هستند.
نماد چیست
در ادبیات کلاسیک و متون اخلاقی، این کلمه نماد رذایل انسانی و رفتارهای نادرست است که معمولاً در قالب ترکیب «صفات ذمیمه» در برابر صفات حمیده (پسندیده) قرار میگیرد.
جمعبندی و توضیح کامل ذمیم
واژه «ذمیم» از کلمات فصیح با ریشه عربی (از ماده ذمّ) است که به زبان فارسی وارد شده و در متون ادبی، اخلاقی و عرفانی کاربرد دارد. این کلمه به هر صفت، رفتار یا فردی اشاره میکند که از نظر اخلاقی و عرفی ناپسند بوده و مستوجب ملامت و سرزنش باشد.
در حوزه اخلاق اسلامی، این واژه اغلب به صورت جمع مؤنث یعنی «ذمایم» یا در ترکیب «صفات ذمیمه» به کار میرود که اشاره به رذایل اخلاقی مانند حسد، بخل و تکبر دارد. نقطه مقابل این مفهوم، واژگانی چون حمید، محمود و ممدوح هستند که بر ستودگی و پسندیدگی دلالت میکنند.
اگرچه خود لفظ «ذمیم» به طور مستقیم در متن قرآن کریم نیامده است، اما همخانوادههای مشتق از ریشه آن مانند «مذموم» در آیات مختلف برای نکوهش رفتارهای ناپسند یا عاقبت کفر به کار رفتهاند.