یعنی چه
این عبارت کنایی به معنای اسیر بودن، محبوس بودن و محدود شدن به شرایط، آداب، مصلحتها یا دلبستگیهای دنیوی است. وقتی فردی در قید و بند چیزی است، یعنی آزادی عمل کامل ندارد و رفتار او توسط موانع فکری، اخلاقی یا مادی محدود شده است.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت «دَر قَید وَ بَند بودَن» است. واژه «قید» از ریشه عربی با مصوت فَتَحه (قَـ) و «بند» واژهای فارسی با مصوت فتحه (بَـ) قرائت میشود.
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول کلمات متقاطع، عبارت اصلی ۱۳ حرف دارد. بسته به تعداد خانهها، معادلهایی چون گرفتار بودن، مقید بودن یا اسیر بودن نیز به کار میروند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن این مفهوم از عباراتی استفاده میشود که دلالت بر محدودیت، اسارت جسمی یا پایبندی شدید اخلاقی و قانونی دارند.
نماد چیست
در ادبیات عرفانی و نمادشناسی، این اصطلاح نماد زنجیرهای دلبستگی به مادیات، هوای نفس و جاه و مقام است. این قیود به عنوان مانع اصلی رشد معنوی شناخته میشوند که سالک باید برای رسیدن به آزادی روح و وارستگی، آنها را پاره کند.
جمعبندی و توضیح کامل در قید و بند بودن
اصطلاح «در قید و بند بودن» یک ترکیب کنایی و تأکیدی بسیار زیبا در زبان فارسی است که از کنار هم قرار گرفتن واژه عربی «قید» (به معنی ریسمان و شرط) و واژه اصیل فارسی «بند» (با ریشه اوستایی به معنی زنجیر) شکل گرفته است. این همنشینی زبانی برای رساندن بالاترین حد از محدودیت، وابستگی و پایبندی شدید به کار میرود.
در کاربردهای روزمره، این عبارت هم در مفاهیم منفی مانند اسارت در چنگال مادیات و تعصبات کورخلاقانه به کار میرود و هم در مفاهیم مثبت و اخلاقی مانند پایبند بودن به اصول، عهد و پیمانها یا الزامات خانوادگی و اجتماعی. برای مثال در جمله کاربردی میگوییم: «انسان آزاده هرگز در قید و بند تجملات دنیا نمیماند.»
از نگاه ریشهشناختی و مذهبی، گرچه عین این عبارت در قرآن کریم نیامده، اما مفهوم آن در قالب واژههایی چون «أغلال» (غل و زنجیرها) یا «إصر» (بار سنگین تعهد) مطرح شده است؛ جایی که زدودن این قید و بندهای خرافی و سنگین از دوش بشر، به عنوان یکی از اهداف اصلی فرستادگان الهی معرفی میشود تا انسان به آزادی واقعی دست یابد.