یعنی چه
نیسک واژهای اصیل در زبان و گویشهای ایرانی (بهویژه کردی و لری) است که به دانه خوراکی عدس اطلاق میشود. این کلمه ریشه در زبانهای ایرانی باستان و پارسی میانه دارد و به عنوان یک غذای ساده، مقوی و پربرکت در فرهنگ خاورمیانه شناخته میشود.
تلفظ
این واژه به صورت سکون در حرف پایانی و مصوت مجهول یا کشیده در بخش اول (نِیسْک) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنمای «عدس در گویش کردی یا لری» یا «نسک قدیمی»، واژه ۴ حرفی «نیسک» مد نظر است.
به انگلیسی
معادل زبان انگلیسی برای این دانه خوراکی واژه Lentil است.
به ترکی
در زبان ترکی به عدس، مرجیمک (Mercimek) میگویند که در برخی متون کهن فارسی نیز به صورت مرجمک وام گرفته شده است.
به فارسی
معادل مستقیم و دقیق این واژه در زبان فارسی معیار، «عدس» است. همچنین شکل قدیمیتر و پهلوی آن در فارسی میانه به صورت «نسک» به کار میرفته است.
جمعبندی و توضیح کامل نیسک
واژه «نیسک» یک نام اصیل و بومی ایرانی برای گیاه و دانه خوراکی عدس است که امروزه به طور گسترده در زبان کردی (کرمانجی و سورانی) و همچنین برخی گویشهای لری و لکی استفاده میشود. این کلمه ریشه در پارسی میانه و زبانهای هندواروپایی دارد و نشاندهنده پیوستگی زبانی میان گویشهای مختلف ایرانی است.
اگرچه خود کلمه نیسک در زبان فارسی معیارِ امروز کاربرد روزمره ندارد، اما شکل باستانی آن یعنی «نسک» در متون پهلوی ثبت شده است. معادل عربی این واژه یعنی «عدس» نیز در آیه ۶۱ سوره بقره در قرآن کریم ذکر شده که نشان از قدمت و اهمیت این ماده غذایی در فرهنگ خاورمیانه به عنوان نماد سادگی، درویشمسلکی و برکت دارد.