یعنی چه
اصطلاحی تخصصی در علم ژنتیک (ژنشناسی) است و وضعیتی را توصیف میکند که در آن، دو دِگَره (آلل) نامشابه در حالت ناخالص (ناجورتخمی/Heterozygous) هیچکدام بر دیگری برتری یا بارزیت کامل ندارند؛ در نتیجه، صفت ظاهری (رُخنمود/Phenotype) حاصل، حالت حدواسطی از صفات هر دو والد در حالت خالص خواهد بود (مانند تولید گل صورتی از تلاقی گل قرمز و سفید).
تلفظ
تلفظ این ترکیب به صورت واژههای واجبندیشدهی علمی یعنی بارِزیّت (bāreziyyat) به همراه نِسبی (nesbi) است.
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول کلماتی مانند بارزیت نسبی با ۱۰ حرف، نیمهبارزیت یا بارزیت ناقص مد نظر قرار میگیرند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی و متون تخصصی زیستشناسی از این سه اصطلاح به عنوان معادلهای دقیق استفاده میشود.
به فارسی
مترادفها و برگردانهای گوناگون این اصطلاح در کتابهای درسی و مصوبات فرهنگستان شامل نیمهبارزیت، بارزیت ناقص، و غالبیت ناقص است.
نماد چیست
در علم ژنتیک نماد قراردادی و ثابت واحدی ندارد، اما برای نشان دادن عدم غلبه یکی بر دیگری، معمولاً آللها را با حروف بزرگ یکسان و توانهای عددی متفاوت (مانند $R^1$ و $R^2$) یا دو حرف بزرگ متمایز (مانند $R$ و $W$) نمایش میدهند.
جمعبندی و توضیح کامل بارزیت نسبی
بارزیت نسبی یا همان بارزیت ناقص یک مفهوم پایهای در ژنتیک نوین و وراثت غیرمندلی است. در این حالت برخلاف بارزیت کامل که آلل غالب اثر آلل نهفته را کاملاً پنهان میکند، هر دو آلل تا حدی اثر خود را نشان میدهند. در نتیجه آمیزش دو فرد با صفات خالص متفاوت، فرزندانی با صفتی کاملاً میانی و حدواسط به دنیا میآیند.
بهترین مثال عینی برای درک این مفهوم، گل میمونی است؛ هنگامی که گل میمونی قرمز خالص با گل میمونی سفید خالص تلاقی داده میشود، فرزندان نسل اول همگی گلهای صورتی خواهند داشت. این صفت صورتی نشاندهنده بارزیت نسبی آللهاست که در آن رنگ قرمز نتوانسته به طور کامل بر رنگ سفید غلبه کند و فنوتیپ جدیدی ایجاد شده است.