یعنی چه
این عبارت یک ترکیب نوآورانهی ادبی و شعری است که از سه جزء «سحر» (سپیدهدم)، «زاد» (تولد و زایش) و «ـشان» (ضمیر متصل سوم شخص جمع) ساخته شده است. این ترکیب کنایه از افرادی دارد که وجود، کلام و باطن آنها مانند سپیدهدم مظهر روشنایی، پاکی، طهارت معنوی و طلوع حقیقت است.
تلفظ
این ترکیب از نظر آوایی به صورت «سَحَر زادِشان» (Sahar-zādešān) خوانده میشود که در آن واژه سحر با فتح سین و حاء، و زادشان با کسرهی دال تلفظ میگردد.
در جدول
این عبارت در جدولهای کلمات متقاطع به عنوان یک ترکیب خاص ادبی و شعرگونه شناخته میشود و دقیقاً دارای ۹ حرف است.
به انگلیسی
به دلیل ساختار کاملاً ادبی و بومی این ترکیب در شعر فارسی، معادل رسمی و اصطلاحی دقیقی در انگلیسی برای آن وجود ندارد، اما به صورت تحتاللفظی و توصیفی میتوان از عبارتهای فوق استفاده کرد.
به فارسی
در زبان فارسی معیار برای این ترکیب شعری میتوان از واژهها و کنایههایی نظیر «سحرگاهزاد»، «روشنروان»، «پاکطینت» و «بامدادزاد» به عنوان معادلهای معنایی نزدیک استفاده کرد.
در قرآن
عبارت ترکیبی «سحر زادشان» در قرآن کریم یا تفاسیر قرآنی وجود ندارد. با این حال، جزء اول آن یعنی واژه «سَحَر» به صورت جمع در آیاتی مانند «وَبِالْأَسْحَارِ هُمْ يَسْتَغْفِرُونَ» (آیه ۱۸ سوره ذاریات) به کار رفته که به اهمیت استغفار در سپیدهدم اشاره دارد.
جمعبندی و توضیح کامل سحر زادشان
عبارت «سحر زادشان» یک واژه مستقل، رسمی یا ثبتشده در لغتنامههای کهن زبان فارسی نیست، بلکه یک ترکیب نوآورانه، ادبی و ساختگی (شعرگونه) محسوب میشود. این ترکیب زیبا نخستین بار در مثنوی معروف دفاع مقدس توسط شاعر معاصر، مرحوم سید حسن حسینی، در بیت «از آنها که خورشید فریادشان / دمید از گلوی سحر زادشان» به کار رفته و به شهرت رسیده است.
از نظر ساختاری، این عبارت از الحاق واژه عربی «سحر» (به معنی سپیدهدم یا جادو) با بن ماضی «زاد» (از مصدر زادن فارسی) و ضمیر متصل «ـشان» شکل گرفته است. در تحلیل معنایی، شاعر با این ترکیب کنایی و نمادین، انسانهای پاکنهاد، روشندل و شهدایی را توصیف میکند که کلام و حقیقت وجودیشان مانند سپیدهدم پاک، نویدبخش روشنایی و طلیعهدار پایان تاریکیها است.