یعنی چه
خاس کریسمس (با نام علمی Ilex aquifolium) درختچه یا درختی کوچک و همیشهسبز از تیره خاسیان است. این گیاه دارای برگهای چرمی، براق و دندانهدارِ خاردار است و میوههای کروی، کوچک و سرخرنگی تولید میکند. به دلیل دوام بالا و سبزی همیشگی در زمستان، شاخههای آن مظهر زایش دوباره و تزیینات سنتی سال نو مسیحی است.
تلفظ
این ترکیب واژگانی در زبان فارسی به صورت «خاسْ (با سکون سین) کِریْسْمَسْ» تلفظ میشود. واژه خاس همآوا با «خاست» و «خاص» است اما املای آن با «س» میباشد.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، برای پاسخ به طراحان معمولاً از نام فارسی و بومی آن یعنی «راج» یا نام ترکیبی «خاس کریسمس» استفاده میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژه کلی Holly برای این سرده به کار میرود و گونه نمادین تزیینی آن را English holly یا Christmas holly مینامند.
به فارسی
معادلهای فارسی اصیل و علمی این گیاه شامل «راج» (رایج در جنگلهای شمال ایران) و «خاس» است. در متون گیاهشناسی به این گونه خاص «خاس انگلیسی» نیز میگویند.
نماد چیست
این گیاه در فرهنگ غرب نماد جاودانگی و امید است. قرمز بودن میوهها در دل زمستان سرد نشانه جریان زندگی است. در سنین مسیحی، برگهای خاردار آن یادآور تاج خاری است که بر سر حضرت عیسی (ع) نهادند و میوههای سرخش نماد قطرات خون اوست.
جمعبندی و توضیح کامل خاس کریسمس
خاس کریسمس که در زبان فارسی با نامهای اصیل «خاس» یا «راج» شناخته میشود، یکی از معروفترین نمادهای گیاهی جشنهای سال نو میلادی و فصل زمستان در سراسر جهان است. این گیاه به دلیل داشتن برگهای چرمی، براق و دندانهدارِ همیشهسبز در کنار میوههای کروی و سرخرنگش، جلوه بصری خاصی در فصل سرما دارد و به همین جهت از دیرباز در ساخت حلقههای گل و تزیینات دیواری کریسمس به کار میرفته است.
از منظر گیاهشناسی، این درختچه متعلق به سرده Ilex و خانواده خاسیان است که گونههایی از آن در جنگلهای مرطوب شمال ایران (هیرکانی) نیز به طور بومی میرویند. برگهای خاردار این گیاه در اسطورههای کهن اروپایی مایه دفع چشمزخم و بدشگونی پنداشته میشد و با ورود به فرهنگ مسیحیت، تاویلی مذهبی یافت؛ به طوری که برگهای تیز آن را به تاج خار مسیح و میوههای سرخش را به قطرات خون او تشبیه کردند تا نمادی از فداکاری و رستاخیز باشد.