یعنی چه
در نجوم احکامی و آسترولوژی، این اصطلاح اشاره به حالتی دارد که در لحظهٔ تولد یک فرد، ششمین برج دایرةالبروج یعنی برج سنبله (خوشه/دوشیزه) از افق شرقی در حال طلوع بوده است. همچنین در ادبیات میتواند به مفهوم استعاری بخت و اقبالِ خوش و شکوفا مانند گل سنبل تعبیر شود.
در جدول
این عبارت در جدولهای کلمات متقاطع معمولاً به عنوان نشانه بخت، برج شهریور یا معادل طالعِ دوشیزه مد نظر قرار میگیرد.
به انگلیسی
در اصطلاحات آسترولوژی غربی، به طالع هر برج اصطلاحاً Ascendant یا Rising میگویند که برای برج سنبله (Virgo) به این صورت ترجمه میشود.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی، واژه Başak به معنی خوشه (سنبله) و Yükselen به معنی طالع یا صعودکننده است.
به فارسی
اگرچه اجزای این کلمه ریشه عربی دارند، اما معادلهای سره و دقیق فارسی آن در نجوم قدیمی و ادبیات شامل «طالع دوشیزه»، «طالع خوشه» و «بخت بهاری/شکوفا» میشود.
نماد چیست
این عبارت نماد زراعت، برکت، تحلیلگری، دقت و پاکی است. در آسترولوژی آن را با نشان دوشیزه و خوشه گندم ( Virgo ) میشناسند که به تکامل و زایندگی اشاره دارد.
جمعبندی و توضیح کامل طالع سنبل
عبارت «طالع سنبل» در متون کهن و اصطلاحات نجوم احکامی، شکل دگرگونشده یا مخفف «طالع سنبله» است. در چارتهای تولد قدیمی، این اصطلاح نشاندهنده آن است که در لحظه دقیق به دنیا آمدن فرد، ششمین صورت فلکی دایرةالبروج یعنی برج سنبله (خوشه یا دوشیزه) که همکف با ماه شهریور است، در افق شرقی قرار داشته و طالع فرد را رقم زده است.
از سوی دیگر، در نگاهی کاملاً ادبی و مستقل از نجوم، این ترکیب میتواند یک تعبیر استعاری و شاعرانه باشد. در این حالت، «طالع» به معنای بخت و سرنوشت، و «سنبل» به عنوان نمادی از زیبایی، بهار و زلف یار در نظر گرفته میشود که در مجموع مفهوم «بخت خوش، سرنوشت زیبا و شکوفایی بهاری» را بازگو میکند.
در کتاب قرآن کریم، خود این ترکیب عینا وجود ندارد؛ اما واژه همخانواده آن یعنی «سنابل» (به معنی خوشهها) در داستان تعبیر خواب حضرت یوسف و همچنین در توصیف انفاق به کار رفته است. نماد این واژه در فرهنگهای مختلف، دوشیزهای است که خوشهای گندم به دست دارد و پیامآور برکت و خرد است.