یعنی چه
دیداکه (Didache) در واقع یک واژه با ریشه یونانی است که به معنای «آموزش» یا «تعلیم» به کار میرود. در اصطلاح تاریخ ادیان، این نام اشاره به کتابچه یا رسالهای بسیار کهن و کوتاه متعلق به اواخر قرن اول یا اوایل قرن دوم میلادی دارد که با عنوان «آموزه دوازده رسول» نیز شناخته میشود. این اثر شامل دستورالعملهای اخلاقی، نحوه انجام آیینهایی مانند غسل تعمید و عشای ربانی، و ساختار تشکیلات کلیسای اولیه است.
تلفظ
تلفظ اصلی این واژه در زبان یونانی باستان «دیداخه» (Didachē) است، اما در منابع و متون فارسی و برگردانهای گوناگون، هر دو شکلِ «دیداکه» و «دیداخه» به کار برده میشوند.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنماهایی همچون «رساله قدیمی مسیحی»، «آموزه دوازده رسول» یا «واژه یونانی به معنی تعلیم و آموزش»، کلمه ۶ حرفی «دیداکه» یا «دیداخه» مد نظر قرار میگیرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی و زبانهای اروپایی، این اصطلاح تخصصی را به صورت Didache مینویسند که مستقیماً از ریشه کلمه یونانی وام گرفته شده است.
به فارسی
اگر بخواهیم این وامواژهٔ یونانی را به ساختار و واژگان فارسی برگردانیم، مفاهیمی چون «آموزه»، «آموزش»، «تعلیم» و «آییننامه انضباطی» بهترین برابرهای معنایی آن هستند؛ گرچه به عنوان اسم خاصِ یک کتاب، خود واژه به کار میرود.
نماد چیست
این اثر در تاریخ الهیات، نماد نخستین تلاشهای جامعهٔ نوپای مسیحی برای ایجاد نظم، مدون کردن سنتهای شفاهی، مرزبندی اخلاقی با جوامع بتپرست و فرموله کردن آیینهای بنیادی مانند غسل تعمید به شمار میرود.
معنی انگلیسی/خارجی
این واژه اصالتاً فرنگی و مأخوذ از ریشه یونانی باستان (Διδαχή - Didachē) است. در جهان غرب، این اصطلاح منحصراً برای اشاره به متن مکتوب «تعالیم دوازده حواری» استفاده میشود و از واژههای همخانواده آن در یونانی میتوان به «دیداسکالوس» به معنی معلم اشاره کرد.
جمعبندی و توضیح کامل دیداکه
واژه «دیداکه» یا «دیداخه» یک اصطلاح استاندارد و اصیل در زبان فارسی یا عربی نیست، بلکه یک وامواژه تخصصی با ریشه یونانی باستان است که وارد ادبیات الهیاتی و تاریخ ادیان شده است. این کلمه در واژهنامههای سنتی فارسی مانند دهخدا یا معین به عنوان مدخل مستقل یافت نمیشود، زیرا منحصراً کاربردی دانشنامهای در بررسی تاریخ مسیحیت دارد.
این واژه در حقیقت نام یکی از قدیمیترین رسالههای مسیحی است که در اواخر قرن اول میلادی نگاشته شده و به عنوان راهنمایی عملی برای مسیحیان نوکیش به کار میرفته است. معنای لغوی آن «آموزه» یا «تعلیم» است و دربرگیرنده دستورات اخلاقی و شیوه اجرای مناسک اولیه کلیسا است، از این رو در جداول کلمات متقاطع نیز به عنوان یک سؤال اطلاعات عمومی و تاریخی مطرح میگردد.