یعنی چه
واژه «بسمر» یک اسم خاص فرنگی است و ریشه اصیل لغوی در فارسی یا عربی ندارد. این کلمه به هنری بسمر، مهندس و مخترع بزرگ بریتانیایی اشاره میکند که با ابداع روشی نوین، انقلاب بزرگی در تولید انبوه و ارزانقیمت فولاد ایجاد کرد.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه صنعتی به صورت کسر باء و کسر مِیم (بِسمِر) است.
در جدول
در جدولهای متقاطع و شرح در متن، این کلمه دقیقاً ۴ حرف دارد و معمولاً به عنوان «مخترع روش تولید فولاد»، «کوره ذوب آهن» یا «فرایند صنعتی فولادسازی» به عنوان پاسخ شناخته میشود.
به انگلیسی
این واژه در زبان انگلیسی یک نام خانوادگی (Henry Bessemer) است که در اصطلاحات متالورژی به صورت Bessemer converter (کوره بسمر) یا Bessemer steel (فولاد بسمر) کاربرد دارد.
به عربی
در زبان عربی نیز به دلیل خاص بودن واژه، آن را به صورت معرب «بيسمر» مینویسند و در صنایع متالورژی به کار میبرند.
به فارسی
چون این کلمه یک اسم خاص خارجی (وامواژه صنعتی) است، معادل تککلمهای اصیل در فارسی ندارد؛ اما در زبان فنی و دانشگاهی ایران به عنوان «کوره تبدیل چدن به فولاد» یا «روش بسمر» ترجمه و شناخته میشود.
در قرآن
واژه «بسمر» یک کلمه مدرن و فرنگی است و هیچ ریشه یا کاربردی در متن قرآن کریم ندارد. نباید این کلمه را با واژه عربی «سَمَر» (به معنی افسانه و شبنشینی) که همریشه با اصطلاحات قرآنی است اشتباه گرفت.
معنی انگلیسی/خارجی
The word refers to Sir Henry Bessemer (1813–1898), an English inventor whose steelmaking process would become the most important technique for making steel in the nineteenth century. In modern contexts, it refers to the Bessemer converter or the process itself.
جمعبندی و توضیح کامل بسمر
واژه «بسمر» برخلاف برخی تصورات عامیانه، یک واژه اصیل فارسی یا عربی نیست، بلکه یک اسم خاص (اسم علم) وارداتی از زبان انگلیسی است. این کلمه به افتخار سیر هنری بسمر، مخترع نامدار بریتانیایی نامگذاری شده است که در دوران انقلاب صنعتی دوم، با اختراع کوره و فرایندی نوین، امکان تولید انبوه، سریع و ارزان فولاد را از آهن مذاب فراهم کرد.
به دلیل اهمیت این اختراع در تاریخ متالورژی، کلمه بسمر وارد ادبیات صنعتی و علمی سراسر جهان، از جمله زبان فارسی، شده است. بنابراین در اصطلاحات فنی به مواردی همچون «کوره بسمر» یا «فولاد بسمر» برمیخوریم.
در فرهنگهای لغت کلاسیک فارسی مانند دهخدا یا معین مدخلی برای این کلمه به عنوان لغت وجود ندارد و در جدولها نیز صرفاً به عنوان پاسخِ رمز کوره یا مخترع فولادسازی کاربرد دارد و نباید آن را با کلمات مشابهی نظیر «سمر» (داستان شبانه) اشتباه گرفت.