یعنی چه
این اصطلاح به معنای انتقال و به میراث بردن نعمتهای مادی (مانند باغها، گنجها و سرزمینهای تحت سلطه فرعون) و مواهب معنوی (مانند مقام نبوت، هدایت و کتاب آسمانی تورات) توسط قوم بنیاسرائیل به اراده و سنت الهی است. این مفهوم به عنوان یک واژه قاموسی واحد در لغتنامهها وجود ندارد، بلکه یک مفهوم ترکیبی تفسیری و تاریخی در متون دینی است.
تلفظ
تلفظ این عبارت به صورت «وِراثَت» (Verāsat) همراه با کسره اضافه به بخش دوم یعنی «بَنیاِسْرائیل» (Bani-Isrā'il) است.
به انگلیسی
در متون انگلیسی و ترجمههای تفسیری، از این عبارات برای رساندن مفهوم توارث و جانشینی قوم بنیاسرائیل استفاده میشود.
به فارسی
برگردان و معادل روان این ترکیب در زبان فارسی، «میراثبری بنیاسرائیل»، «ارثبری فرزندان یعقوب» یا «جانشینی و تملک قوم اسرائیل» در بستر تاریخ است.
در قرآن
در قرآن کریم این مفهوم با فعل «أورثنا» (به ارث دادیم) در چند آیه مطرح شده است؛ از جمله آیه ۵۳ سوره غافر که میفرماید: «وَ لَقَدْ آتَیْنا مُوسَی الْهُدی وَ أَوْرَثْنا بَنِی إِسْرائِیلَ الْکِتابَ» (و ما به موسی هدایت بخشیدیم و بنیاسرائیل را وارثان کتاب قرار دادیم). همچنین در آیات دیگر به ارث بردن مشرقها و مغربهای زمین و باغها و چشمههای فرعونیان توسط این قومِ مستضعف اشاره شده است.
نماد چیست
این مفهوم در الهیات و تفسیر تاریخ، نماد بارز «پیروزی مستضعفان بر مستکبران» و تحقق سنت الهی در انتقال قدرت از ستمگران به مظلومان است. در بعد مادی نیز «تابوت عهد» (حاوی میراث موسی و هارون) و «سرزمین موعود» به عنوان نمادهای فیزیکی این وراثت شناخته میشوند.
جمعبندی و توضیح کامل وراثت بنی اسرائیل
عبارت «وراثت بنیاسرائیل» یک مدخل واژگانی مستقل یا اصطلاح کلاسیک در لغتنامهها نیست، بلکه یک مفهوم ترکیبی، تفسیری و تاریخی-قرآنی است. این اصطلاح بیانگر دورهای از تاریخ ادیان ابراهیمی است که در آن، قوم بنیاسرائیل پس از سالها استضعاف و رنج تحت سلطه فرعون، به اذن الهی نجات یافته و وارث حکومت، ثروت، سرزمین مقدّس و از همه مهمتر، کتاب آسمانی تورات و مقام نبوت شدند.
در تحلیل این مفهوم، لزوماً پای دو جنبه مادی و معنوی در میان است؛ جنبه مادی شامل تملک اراضی شام و مصر و ثروتهای فرعونیان، و جنبه معنوی شامل بر دوش کشیدن بار هدایت الهی است. این واقعه در متون دینی به عنوان یک الگوی تاریخی و نمادی از تحقق وعدههای الهی برای جانشینی صالحان و مظلومان بر روی زمین توصیف میشود.