تلفظ
این ترکیب عبارتی از دو واژه عربی تشکیل شده و به صورت «عُلومِ مَنقول» (Olume Manqool) خوانده میشود.
در جدول
پاسخ دقیق برای این بخش در جدولهای کلمات متقاطع «علوم منقول» است که دقیقاً ۹ حرف دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی از اصطلاحاتی استفاده میشود که بر جنبهٔ انتقال، سنت یا وحیانی بودن این دانشها تمرکز دارند.
به فارسی
در زبان فارسی به جای این واژه میتوان از برگردانهایی نظیر «دانشهای نقلی»، «روایات» یا «معارف روایی» استفاده کرد که دقیقاً همان معنا را میرسانند.
در قرآن
خود این ترکیب اصطلاحی به طور مستقیم در متن قرآن نیامده است؛ اما در آیه ۴ سوره احقاف عبارت «أَثَارَةٍ مِنْ عِلْمٍ» به معنای بازماندهای از دانش گذشته و روایات پیشینیان به کار رفته که مفسران آن را با مفهوم علوم منقول همسو میدانند.
جمعبندی و توضیح کامل علوم منقول
اصطلاح علوم منقول در سنت معارف اسلامی در برابر علوم معقول قرار میگیرد. ریشه این واژه از اصطلاح عربی «ن ق ل» به معنای جابهجا کردن یا حکایت کردن سخنی از دیگری گرفته شده است. این علوم شامل فقه، حدیث، تفسیر، تاریخ و لغت هستند که اعتبار آنها وابسته به صحت صدور و نقل روایت است.
در نظام آموزشی قدیم، طلاب ابتدا به فراگیری علوم منقول میپرداختند تا با اصول شریعت و متون وحیانی آشنا شوند و سپس در صورت تمایل، وارد حوزه علوم معقول مانند فلسفه و منطق میشدند. برای مثال در یک جمله میتوان گفت: «علما در بررسی احکام شرعی، بیشتر بر علوم منقول تکیه میکنند تا استدلالهای صرفاً عقلی.»
امروزه نماد سنتی این دسته از معارف را کتاب، قلم و لوح میدانند که نشاندهنده ثبت، ضبط و انتقال سینهبهسینه دانش است. شناخت این اصطلاح به درک بهتر تقسیمبندیهای دانش در تمدن اسلامی کمک شایانی میکند.