یعنی چه
اصحاب الفیل در لغت به معنای صاحبان یا یاران فیل است. در تاریخ و فرهنگ اسلامی، این واژه به سپاهی بزرگ از جنگجویان حبشی به فرماندهی ابرهه (حاکم یمن) اشاره دارد که با همراه داشتن فیلهای جنگی برای ویران کردن کعبه به مکه هجوم آوردند، اما پیش از هر اقدامی با معجزه الهی عذاب و نابود شدند.
تلفظ
این ترکیب به صورت «اَصحابُ الفیل» (As-haabul-Feel) تلفظ میشود که در زبان فارسی معمولاً مضاف و مضافالیه آن را به شکل «اصحابِ فیل» میخوانند.
به انگلیسی
در متون انگلیسی و ترجمههای قرآن، این عبارت بیشتر به صورت «The People of the Elephant» یا «The Companions of the Elephant» برگردانده میشود.
به عربی
عین واژه در زبان عربی به صورت ترکیب مضاف و مضافالیه «أَصحابُ الفِيل» به کار میرود.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این اصطلاح شامل «سپاه فیل»، «لشکر فیلسواران» و «فیلبانان ابرهه» است.
در قرآن
این عبارت دقیقاً یک بار در آیه اول سوره فیل (سوره ۱۰۵ قرآن) آمده است: «أَلَمْ تَرَ كَيْفَ فَعَلَ رَبُّكَ بِأَصْحَابِ الْفِيلِ». قرآن در ادامه این سوره شرح میدهد که خداوند چگونه با فرستادن پرندگان ابابیل و بارانی از سنگهای سجیل، آنها را مانند کاه جویده شده نابود ساخت.
جمعبندی و توضیح کامل اصحاب الفیل
اصحاب الفیل به سپاه فیلسوار حبشی به فرماندهی ابرهه، حاکم یمن، اشاره دارد که در سال ۵۷۰ میلادی به قصد تخریب کعبه عازم مکه شدند. ابرهه میخواست با ویران کردن کعبه، توجه زائران را به کلیسای مجللی که در یمن ساخته بود جلب کند. با این حال، هنگامی که سپاه او به نزدیکی مکه رسید، فیلها از حرکت بازایستادند و طبق روایت قرآنی، پرندگانی به نام ابابیل با پرتاب سنگهایی از جنس گل پخته (سجیل)، این لشکر را کاملاً نابود کردند.
این رویداد تاریخی چنان در میان اعراب اهمیت داشت که آن سال را «عامالفیل» (سال فیل) نامیدند و آن را مبدأ تاریخ خود قرار دادند. جالب توجه است که حضرت محمد (ص)، پیامبر اسلام، نیز در همین سال دیده به جهان گشودند.
در فرهنگ اسلامی و تفاسیر قرآنی، سرگذشت اصحاب الفیل به عنوان نمادی برجسته از طغیان شکستخورده و پوشالی بودن قدرتهای نظامی بزرگ در برابر اراده و حفاظت الهی شناخته میشود و مایه عبرت ستمگران به شمار میرود.