یعنی چه
این ترکیب از عدد «دو» و صفت «سرمست» ساخته شده است. سرمست در زبان فارسی به معنای کسی است که کاملاً مست، شاد و در حالت شور و جذبه شدید قرار دارد. بنابراین، دو سرمست به دو عاشق یا دو انسانی اشاره دارد که هر دو در حالت مشترکی از سرخوشی، بیخودی عاشقانه یا مادی قرار گرفتهاند.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب به صورت واژگان مجزا و پشت سر هم یعنی «دو» (do) همراه با «سَرمَست» (sar-mast) است که در آن سین و میم دارای فتحه هستند.
در جدول
در معماها و جداول کلمات متقاطع، پاسخ این عبارت دقیقاً خود «دو سرمست» است که از ۷ حرف تشکیل میشود. همچنین کلماتی مانند دو سرخوش و دو مدهوش میتوانند به عنوان گزینههای جایگزین مد نظر قرار گیرند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم این ترکیب، با توجه به سیاق متن از عباراتی که نشاندهنده مستی مادی یا سرخوشی و جذبه درونی هستند استفاده میشود.
نماد چیست
در ادبیات کلاسیک و عرفانی ایران، واژه سرمست نماد عارفی است که از شراب عشق الهی به بیخودی رسیده است. ترکیب «دو سرمست» به طور ویژه نماد دو همدم، دو عاشق یا مرید و مرادی است که با هم در یک مسیر معنوی یا عاطفی، غرق در وصال و شور و حال مشترک شدهاند.
جمعبندی و توضیح کامل دو سرمست
ترکیب «دو سرمست» یک اصطلاح مستقل یا ثبتشده در فرهنگهای واژگان کلاسیک مانند دهخدا و معین نیست، بلکه یک ترکیب وصفی و شمارشی ادبی است که از کنار هم قرار گرفتن عدد «دو» و واژه «سرمست» پدید آمده است. ریشه جزء دوم آن یعنی سرمست، کاملاً فارسی و دری است که از ترکیب «سر» (به عنوان پسوند تأکیدی به معنای سراسر یا کاملاً) و «مست» ساخته شده و در شعر پیشگامان ادب پارسی کاربرد فراوان دارد.
این واژه در متون قرآنی یا اصطلاحات مذهبی جایگاهی ندارد و کاربرد آن صرفاً به حوزههای ادبی، تغزلی و عرفانی محدود میشود. در اشعار شاعران، این عبارت برای تصویرسازی از احوالات دو همنشین یا دو دلداده به کار میرود که جهان مادی و هشیاری عاقلانه را رها کرده و در خلسهٔ محبت غرق شدهاند.
نکته جالب توجه دیگر درباره این عبارت، استفاده از آن به عنوان عنوان ترجمهشده یک فیلم سینمایی قدیمی هندی محصول سال ۱۹۹۱ میلادی است که در میان مخاطبان سینمای کلاسیک بالیوود با همین نام شناخته میشود. در نهایت، این ترکیب در بازیهای کلمات و جدول نیز به دلیل ساختار دقیق ۷ حرفی خود کاربرد دارد.