یعنی چه
خاشع صفت فاعلی از ریشه عربی «خشع» است و به کسی گفته میشود که در برابر عظمت و جلال الهی، دچار شکستگی نفس و فروتنی درونی شده و این حالت در ظاهر، نگاه و صدای او نیز نمایان باشد.
تلفظ
این واژه به صورت خاشِع (با کسره روی حرف شین) تلفظ میشود و در زبان فارسی به عنوان صفت به کار میرود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، کلمه «خاشع» به عنوان پاسخ برای راهنماهایی چون «فروتن»، «سر به زیر» یا «خداترس» استفاده میشود که دقیقاً ۴ حرف دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به بافت متن، از واژه Humble برای معنای عمومی فروتنی و از واژههای Reverent یا Devout برای اشاره به خشوع معنوی و مذهبی استفاده میشود.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی است و در این زبان به معنای کسی است که با تمام وجود و قلب خود در برابر پروردگار تسلیم و متواضع است.
به فارسی
معادلهای دقیق این واژه در زبان فارسی شامل کلماتی چون فروتن، خاکسار، سرافکنده (از روی شرم یا احترام)، خداترس و خدامحور است.
نماد چیست
در فرهنگ اسلامی و عرفان معنوی، خاشع بودن نماد آرامش درونی، دوری از تکبر و غرور، و تسلیم کامل در برابر حقیقت است؛ حالتی که در آن فرد خود را در برابر عظمت پروردگار ناچیز میبیند.
جمعبندی و توضیح کامل خاشع
واژه «خاشع» از ریشه عربی «خشع» به معنای فروتنی توأم با آرامش، تسلیم و خداترسی است. این واژه در ادبیات دینی و قرآنی کاربرد فراوانی دارد و نه تنها به حالت قلب و باطن انسان، بلکه به نشانههای ظاهری مانند پایین انداختن چشم، آهسته کردن صدا و خشوع در نماز نیز اشاره میکند. تفاوت ظریف آن با خضوع در این است که خضوع بیشتر به تواضع بدنی مربوط میشود، اما خشوع با توجه و تمرکز عمیق قلبی همراه است.
در فرهنگ معنوی و عرفانی، خاشع بودن به عنوان یکی از والاترین صفات مؤمنان و عارفان شناخته میشود که نمادی از شکستن منیت و غرور درونی است. این صفت باعث نرمی دل و آمادگی پذیرش حقیقت در انسان میگردد.